Y-12 ගුවන් යානයේ ඇත්ත කථාව


“ගුවන් හමුදාවේ ප්ලේන් එකක් කඩන් වැටිලා ලු හපුතලේ”

“විරවිලෙන් උස්සලා රත්මලානේ බාන්න ගිය එකක්ලු. අහවල් එකක් කරනවද හපුතලේ එහෙනම්.

ඕකුන් ෆන් එකක් ගන්ඩ යන්න ඇති බන්.”

“ඇයි දන්නේ නෑ කඩන් වැටිලා තියන්නේ? ඕවා හද්ද පරණ චයිනිස් බඩු නේ. 86 ලු ලංකාවට ගෙනත් තියන්නේ. දන්නැද්ද ඕවා CTB බස් වගේ බන් නඩත්තු කරන්නේ”

ඒ පහුගිය 03 වෙනිදා සිදුවුණු ගුවන් අනතුර පිලිබඳ බුකියේ දැකපු සංවාදයන් කිහිපයකි
පහතින් ගිය හින්දලු කඩන වැටිලා තියන්නේ? එහෙම කියන්නේ ප්‍රසිද්ධ රුපවාහිනී නාලිකාවක්.

මේ බුකියෙන් උපුටා ගන්නා ලද පඬි වදන් පෙලකි.

දැන් බලමු කතාව

“චීනයේ Harbin Aircraft Industry Group විසින් නිශ්පාදිත ද්විත්ව එන්ජින් සහිත මෙම අනතුරට පත් Herbin Y – 12 යානයේ වයස අවුරුදු ම 33ක්.

තමන්ටත් වඩා ව‍යසින් වැඩි වාහනයක මහපොළොවෙ යන්නත් මිනිස්සු බය එකේ පුංචි කිරි සප්පයො ඉන්න, හෙට අනිද්දා කසාද බඳින්න ඉන්න කොල්ලොන්ට උන්ටත් වඩා වයසක බඩකඩිත්තුවක නැගලා අහසින් යන්න කියන්න තරම් අපේ රට දුප්පත්.

විදේශ රටවල ගුවන් සෙබළු අපේ රටට විවිධ පුහුණු කටයුතු සඳහා ආවම පිස්සො වගේ අපේ යානා අතගානවා, සෙල්ෆී ගහනවා කියලා මම අහලා තියෙනවා.

හෙලිකොප්ටරයක් යද්දිත් එළියට දුවන අපිට මේව මැජික් වුණාට උන්ට එහෙම වෙන්නෙ විදිහක් නැහැනෙ? හේතුව දුක්බරයි. මොකද ඒ රටවල මෙවැනි යානා සේරම භාවිතයෙන් ඉවත් කරලා තියෙන්නෙ. ඒව බලන්න යන්න ඕන ගුවන් හමුදා කඳවුරුවලට නෙමෙයි, කෞතුකාගාරවලට”

හිටිහැටියේම මුළු බුකියේම Aircraft Expert ලා බිහිවන්නට විය. ඔවුන් Wikipedia එක නොමරා මරා ඇත. ශ්‍රී ලාංකික සමාජයේ තරම් බුකි ඔස්තාර් ලා කිසිම රටක දැක නැත. ජීවිතේට Y-12 යානය නොදැකපු උන් පවා එම යානයේ මහා ප්‍රාඥයන් වී තිබේ.
චයිනිස් බඩු නේද?

ඔව් මේ ගුවන් යානයේ බඳ (Air Frame) හදල තියන්නේ Herbin කියන චයිනිස් සමාගමෙන්. තවමත් මේ සමාගමෙන් ගුවන් යානා නිෂ්පාදනය කරනවා වගේම මෙම ගුවන් යානය සඳහා FAA සහතිකියත් ලැබී තියෙනවා. බුකි ඔස්තාර් ලා FAA කියන්නේ මොකද්ද කියලා හොයලා දෙයි.

මෙම යානයේ එංජින් හදන්නේ ඇමෙරිකාවේ බව දැනගෙන හිටියද ?

මෙම ගුවන් යානයේ එංජින් නිර්මාණය කරන්නේ ලෝක ප්‍රසිද්ධ Pratt and Whitney යන ඇමෙරිකානු සමාගම මගින්. Pratt and Whitney සමාගම මොනවගේ එකක් ද කියලත් බුකි ඔස්තාර්ලම හොයලා කියල දෙයි.
මෙම යානයේ එක එන්ජිමක් ක්‍රියා විරහිත උනත් අනෙක් එන්ජිම ගුවන් ගමනට ප්‍රමාණවත් බව දැනගෙන හිටියද?
Y-12 යානය ගුවන් හමුදාවේ සේවයට එක්වන්නේ 1986 වර්ෂයේ සිටයි. එවකට පැවති යුධ සමයේ හෙලිකොප්ටර් වලට අමතරව ගුවන් හමුදාවේ Work Horse උනේ මෙම ගුවන් යානයයි. අදටත් ගුවන් හමුදාවේ පියාසර කටයුතු වලින් ¼ වඩා දායක වෙන්නේ හද්ද පරණ ගුවන් යානයයි.

Y-12 යානය ඉතාම කෙටි දුරකින් ගුවන්ගත කරන්න පුළුවන් වගේම ගොඩ බාන්නත් පුළුවන්. Unpaved Surface එකකින් උනත් ගුවන්ගත කරන්න පුළුවන්. අනෙක් විශේෂත්වය තමයි මෙම ගුවන් යානය Basic Aircraft එකක්. ඒ නිසා නඩත්තු කටයුතු ඉතා පහසුයි. ශ්‍රී ලංකාවට මනාව ගැලපෙන ගුවන් යානයක්. එවකට ගුවන් හමදාවේ සිටි ඉහල නිලයන්ගේ ඉතාමත් හොද තේරීමක්.
ත්‍රස්තවාදී කටයුතු වලින් ඇරෙන්න මිට ප්‍රථම Y-12 යානයක් ශ්‍රී ලංකාවේදී අනතුරට ලක්වෙලා තියන්නේ 1996 වසරේ පලාලි හිදී. එයින්ම පෙනෙනවා මෙම යානයට ඉතාමත් හොඳ Safety History එකක් ඇති බව.
අපි විතරක් නෙවේ Y-12 පාවිච්චි කරන්නේ, රටවල් 25කට වැඩි ප්‍රමාණයක් අදටත් භාවිතා කරනවා.

අවුරුදු 34 වගේ පරණයි නේ. දැන් කෞතුකාගාරයේ නේද තියෙන්න ඕනේ?

මේ බුකි ඔස්තාර් ලගේ තව theory එකක්.
Air Frame එකට නිශ්චිත පියාසර පැය ප්‍රමාණයක් සහ භාවිතා කරන්න පුළුවන් කාල සීමාවක් තියනවා. පියාසර පැය අවසන් නොවී භාවිතා කරන්න පුළුවන් උපරිම කාලය එළැඹි ඇතිනම් ගුවන් යානයේ Airframe එක නැවතත් නිෂප්දකයා ලව්වා පරික්ෂා කරන්න ඕනේ. එහිදී ඔවුන් සෑහීමකට පත් නොවේ නම් එම ගුවන් යානය භාවිතයෙන් ඉවත් කරනවා. ඒවගේම එංජින් overhaul කරන්න ඕනේ, Y-12 යානයේ එංජින් පියාසර පැය 3000 කට පසුව නැවතත් නිෂ්පාදකයා ලවා overhaul කරනවා. නැතිනම් Replace කරනවා. මිට අමතරව නිශ්චිත පියාසර පැය ප්‍රමාණ වලින් නිර්දේශිත සේවා හා නඩත්තු කටයුතු කලට වෙලාවට සිද්ධ වෙනවා

(උදා: පැය 25 සේවා හා නඩත්තුව).

මේක සෙල්ලමක් නෙවේ CTB බස් එකක් වගේ අද බෑ කියල හිතුනොත් හෙට කරන්න, නැතිනම් නොකර ඉන්න. ගුවන් හමුදාවේ ගුවන් යානා ඉංජිනේරුවන් ඉන්නේ මේ සඳහා. ඕනෑම ගුවන් ගමනකට ප්‍රථම ගුවන් යානය පියාසැරිය සඳහා සුදානම් බවට ලිඛිත සහතිකයක් ඔවුන් ලබාදිය යුතුයි. කාටවත් වගකීමෙන් ගැලවෙන්න බැහැ.
මේ ගුවන් යානාත් පරණයි කියලා කෞතුකාගාරයට යවනවා කියන්නේ..ගොබ්බ තියරි .

C-130 ගුවන් යානය හදන්නේ 1956 දී. අදටත් ලෝකයේ වැඩිපුරම භාවිතාවන හමුදා ප්‍රවාහන ගුවන් යානය.

B-52 Stratofortress ගුවන් යානය හදන්නේ 1952 සිට 1962 දක්වා, අදටත් ඇමෙරිකානු ගුවන් හමුදාවේ ප්‍රධානම බෝම්බ හෙලන ගුවන් යානය. ඒ විතරක් නෙවේ මෙම යානා වසර 2050 වන තෙක් භාවිත කරන්න ඔවුන් බලාපොරොත්තු වෙනවා. අන්තිමටම හදපු B-52 ගුවන් යානයට අදට අවුරුදු 60කට කිට්ටුයි. වසර 2050 වෙද්දී අවුරුදු 100 කට කිට්ටුයි. බොරු කියලා හිතනවද ඔස්තාර් ලා.. චෙක් කරලා බලන්නකෝ තේරෙයි.

C-5 Galaxy ලෝකයේ ලොකුම ප්‍රවාහන ගුවන් යානය හඳුන්වා දෙන්නේ 1970. අදටත් පියාසර කරනවා. වසර 2040 වෙනකම්ම භාවිත කරන්න ඔවුන් සැලසුම් කරලා තියන්නේ.
KC-135 Stratotanker හඳුන්වා දෙන්නේ 1957, තවම පියාසර කරනවා.

DC3, Avro, Cessna, F-16, මේ ලිස්ට් එක තව එකින් එකට පෙළගස්සන්න පුළුවන්. එත් නිෂ්පලයි. තර්කානුකුලව යමක් හිතන්න පුළුවන් මිනිස්සු තේරුම් ගනියි.

වෙලාවට කලාවට නඩත්තු හා සේවා කටයුතු කරනවනම්, නිෂ්පාදකයාගේ උපදෙස් නිවැරදිව පිළිපදිනවනම් මෙම ගුවන් යානා භාවිත කරන්න පුළුවන්. ඒ සියලුම දේ සිදු කරන්නෙ නිශ්පාදකයා නිකුත් කරන Maintenance Manual, Service Manual, Structure Repair manual, Overhaul manual යනාදී පොත් පත් වල සදහන් ආකාරයට මිස අනතුරක් උන සැනින් අනේ අපොයි මේක පරණයි කියලා ගුවන් යානා ඉවත් කරන්නේ නැහැ.

Y-12 ගුවන් යානයේ අදාළ කාල සිමාව අවසන් වූ පසු මෙම යානා භාවිතයෙන් ඉවත් කරයි. බුකි ඔස්තාර් ලා ඒ ගැන වදවෙන්න එපා. ගුවන් හමුදාව ඒ ගැන බලාගනී.
විරවිලෙන් ගුවන් ගතවෙලා හපුතලේ මොකද කලේ කියන එක ප්‍රශ්නයක්ද?
සාමාන්‍ය ජනතාව වශයෙන් අපි දැනගත යුතු සහ නොයුතු දේවල් තියනවා. නීතිගරුක පුද්ගලයෙක් නම් ඒ ගැන හිතන්න අවශ්‍ය නැහැ. හපුතලේ ගිහින් කලේ මේ රටට අත්‍යාවශ්‍ය සේවාවක්. ඒ ටික දැනගත්තම ඇති.

විදේශ රටවල ගුවන් සෙබළු පිස්සො වගේ අතගනවලු අපේ ප්ලේන්..අනේ.. එකත් අහල තියන කතාවක්ලු. ඇත්ත ද?

වසර 2017 ඇමෙරිකානු ගුවන් හමුදාවේ ගුවන් යානා කිහිපියක් එනවා ලංකාවට විශේෂ අභ්‍යාසයකට. ඔවුන් එන්නේ C-130J ගුවන් යානා වලින්. C-130J යනු එම පවුලේ නවතම සාමාජිකයා. අප ගුවන් හමුදාවට තිබෙන යානය C-130H එය මුල් යුගයේ C-130 යානයක්. ගුවන් යානා දෙකේ හැඩය ඇරෙන්න අනික් සියලුම දේවල් එකිනෙකට වෙනස්.

ඔවුන්ගේ යානා දෙකෙන් එකක දෝෂයක් ඇවිත් දවස් ගානක් තිස්සේ දඟලනවා මේක හදාගන්න. මුලින් අපේ අයට මේ ගැන බලන්න Clearance හම්බෙන්නේ නැහැ අමෙරිකාවෙන්. ලගම තියන ඇමෙරිකානු සැපයුම් ගුවන් කඳවුර වන ෂිෂෙල්ස් වලින් එන්න ඕනේ මේක හදාගන්න. එකට දවස් ගානක් යන නිසා, බැරිම තැන අපේ ගුවන් යානා කාර්මිකයන් ඉදිරිපත්වෙලා දෝෂය නිවැරදි කරලා දෙනවා. ඇමෙරිකානු ගුවන් හමුදාවේ සෙබළු අපේ කොල්ලන්ට කිව්වේ උඹලා යක්කු කියලා.
ඔව් උන් යක්කු තමයි. උන්ගේ වැඩ පිළිවෙලයි. කාර්යක්ෂමයි.

උන් අත ගෑවද..? අපේ එවුන් උන්ගේ අලුත් තාක්ෂණය එක්ක ගැටිලා..උන්ට කරන්න බැරි දේ කරලා දුන්නද?

පසුගිය ජනවාරි 02 දින ඇමෙරිකාවේ නිෂ්පාදිත Black Hawk වර්ගයේ හෙලිකොප්ටරයක් තායිවානයේදී 08 දෙනෙකු ජිවිතක්ෂයට පත්කරමින් අනතුරට ලක්වෙනවා. එම ගුවන් යානය 2010 මිලදී ගත්තු එකක්.

ගුවන් යානය පරණ ද අලුත් ද යන්න වැදගත් කමක් නැහැ අනතුරක් වෙන්න. මේවා යන්ත්‍ර, ඒවා වැඩ කරන්න ඕනා විදියට වැඩ නොකරන්න පුළුවන්,
හසුරුවන්නේ මිනිසුන් විසින්, ඔවුන්ට අතපසුවීම් වෙන්න පුළුවන්.
පියාසර කරලා තියන්නේ ඉහල උන්නතාංශයක, කඳු බෑවුම් සහිත ප්‍රදේශයක, කාලගුණය ගැන අපි දන්නේ නැහැ ඒ අවස්ථාවේ.

පහතින් ගිය නිසා කඩන් වැටුනා කියන රුපවාහිනියම තමයි, පසුගිය දවසක විකාශනය වූ චිත්‍රපටියකදී, ගුවන් යානයක් හදිසි තත්ත්වයක් ප්‍රකාශ කිරීමේදී භාවිතා වන May Day කෝල් එක, මැයි දිනය යනුවෙන් උපසිරැස පරිවර්තනය කලේ. එතනින් එහාට රුපවාහිනී ගැන කතා වැඩක් නැත.

ඒ නිසා කරුණාකරලා ඉල්ලන්නේ මේ වෙනුවෙන් පරීක්ෂණයක් කරලා අනතුරට ලක්වීමට හේතු සාධක ඉදිරිපත් කරනකම්, අතලොස්සක් වූ දාර්ශනික කීබෝඩ් ඔස්තාර් වරුනි බොරු සමාජගත නොකර ඉන්න.
ගුවන් යානයේ කාර්ය මණ්ඩලය වෙනත් කිසිම ජීවිතයකට හෝ දේපලකට හානි නොකර තමන්ගේ රට වෙනුවෙන් කරන්න පුළුවන් උපරිම මෙහෙය කරලයි ජීවිතේට සමුදුන්නේ. ඔවුන්ට අපි සදා ණයගැතියි.

උපුටාගන්නා ලදී

තිස්ස තිස්ස !! …ගොඩක් මැද්දට එන්න, මම ඔබට අභය දෙමි


ලංකා ඉතිහාසයේ පළමු වරට පාසල් යන දරුවන් වෙනුවෙන් සෑදුනු පොතක් හොය හොයා කියවන්නට වැඩිහිටියන් පොරකන දවසක් උදාවී ඇත. අලුත් පොත හතේ පන්තිය වෙනුවෙන් නිකුත් වූවකි. පොත කියවන්නට පොරකන වැඩිහිටියන් හතේ පන්තියෙන් පිටවී අවුරුදු දහ හතකටත් වැඩි අයය. පොරයට මුල් වූයේ සියල්ල පාලනය කරනුවස් පෙරට එන මෙරට සඟ සමාජයේ භික්ෂුවකගේ කටමැත දෙඩවීමකි. ඒත් ඒ පොරකෑම පිටුපස ඇත්තේ මේ වැඩිහිටියන්ට අහිමි කරන ලද, ඔවුන්ගෙන් වසං කරන ලද පාඩමක කුතුහලයයැයි මට සිතේ. ප්‍රසන්න ජයකොඩිගේ 28 චිත්‍රපටයේ එක් තැනකදී එහි කතා නායිකාව සුද්දී මෙසේ කියයි,

“නවය පන්තියට යන්න කලින් මං ලොකු ළමයෙක් වුනා.අලුත් අච්චු පොත් හම්බවෙච්ච ගමන්ම අපි පෙරලුවේ විද්‍යාව පොතේ අගටම තිබුණු ප්‍රජනන පාඩම.දැන් මට අවුරුදු 38ක්….තාමත් ඒ පාඩම මට උගන්නලා නෑ.”

28 හි සුද්දීට පමණක් නොව මෙරට වැඩිහිටි අතිබහුතරයක් ඒ පාඩම තවමත් ඉගෙන ගෙන නැත. සජිත්ගේ සනීපාරක්ෂක තුවා කතාව ජෝක් එකක් වී වේදිකා ගානේ වැලේ වැනෙන්නේ ඒකය. එක් විකට නළුවෙකු කසාද බැඳ අවුරුදු ගාණක් ගිහිල්ලාත් තම බිරිඳගේ ඔසප් වීම‍ යන කරුණ නොදන්නා බවට පාරම් බාන්නේ ඒ නොදැනුම විසින් ඇති කර ඇති මුග්ධ බව නිසාය. ලංකාවේ ඉතා තරුණ වයසින් සිදුවන බොහොමයක් කසාද පිටුපස ඇති රහස, සඳ එලිය මෙන් අචින්ත්‍ය ආදරය නොව පාසල් වයසේදී අහිමි කල අර පාඩම නිසා ඇති වූ කරදරය බව ඔබට පැහැදිලි වනු ඇත. වයස අවුරුදු පහේදී පාසැල තුලට පලමු අඩිය තබනා ‘ළමයා’ වයස අවුරුදු 18දී පිටවන්නේ ‘වැඩිහිටියා’ යන ලේබලය දෝතටත් ඔලුවටත් ගනිමිනි. ඒ වැඩිහිටියාට ලැබෙන අලුත් ලයිශන් දෙකකි. එකක් චන්ද බලයේ ලයිසමයි. අනික කසාද බැඳීමේ ලයිසමයි. මට හිතෙන හැටියට අපේ පාසල් පද්ධතියෙන් පිට කරන මේ අලුත් වැඩිහිටියාට ඒ ලයිසන් දෙක අත දැරීම සඳහා වන දේශපාලන දැනුමවත් ලිංගික අධ්‍යාපන දැනුමවත් කිසිසේත් ලැබී නැත්තේය. අප වටා ඇති මේ අඳුරට ඒවා ප්‍රධාන හේතූන් වන්නේය. ඒ අඳුරට ආවඩන්නන් මහ රොත්තකි. තමන් සතු සිවිල් බලය අවියක් කරගනිමින් අඳුරට ආවඩනා ඒ රොත්තේ බණ අසනා අප වැනි හුදී ජනයාට මම කාලාම සූත්‍රය නැවත නැවත මතක් කරගන්නා ලෙස පවසමි. එසේ මතක් කරගනිමින් එන්න, අපි හතේ පොත කියවා , දැනුමේ මැද්දට ගොඩ වෙමින් අඳුරට ආවඩන්නන්ට අභය දෙමු….

ලිව්වේ මගේ මිත්‍ර දසුන් සිල්වා

චිත්‍ර රැල්ල කොයිබටද


චිත්‍ර නිසා හෙන වලියක් බුකිය පුරාම.

ඔව් වලියක් යන එක සාධාරණයි. මොකද සමහර දේවල් කිසි හෙවිල්ලක් බැලිල්ලක් නැතුව ගොන්නු වගේ කරන්න ගියාම කරන්න යනදේ යහපත් උනත් කරන තැන මත අමු ගොන් වෙන නිසා.

මේ තාප්පවල චිත්‍ර අදින ප්‍රොජෙක්ට් එක හරි කොනෙන් වගේම වැරදි කොනකින් අල්ල ගත්ත දෙපිරිසක් ඉන්නවා.

ඔය චිත්‍ර අදින එකෙක් වත් දන්නවාද ඔය චිත්‍ර අදින්න මූලික හේතුව මොකක්ද කියලා?

නෑ. එකෙක් වත් දන්නේනෑ. රට පුරාම අදින නිසා ලස්සන නිසා අදිනවා මිසක් එකෙක්වත් දන්නේ නෑ ඇයි ඔය වැඩේ පටන් ගත්තේ කියලා.

අතීතයේ නම් පන්සල් වල කෝවිල් වල රාජ මාලිගා වල තමයි චිත්‍ර ඇන්දේ ඒ ඒ තැන්වලදි ශ්‍රද්ධාව, ශක්තිමත් බව සහ තේජස පෙන්වන්න. එහෙම කියලා තැන තැන ඒකාලේ ඇන්දේ නෑ. ඒ තැනට ගැලපෙන දේ තමා ඇන්දේ. ඒවා මේ දැන් වෙන වැඩේ එක්ක පටලා ගන්න එපා. එහෙම උනොත් ජය ශ්‍රී මහා බෝධිය සහ අශ්ථ ඵල බෝධි එක්ක කාක බෝධි සමාන කලා වගේ. දෙකම බෝධි තමයි ඒත් අපි කාක බෝධියට වදින්නේ නෑ.

දැන් මේ තාප්ප වල චිත්‍ර අදින්න පටන් ගත්ත හේතුව නොදන්න අය ගොඩක් ඉන්න නිසා ඒ හේතුවත් දැන ගන්න.

ඉස්සර තාප්පවල එක එක කොම්පැනි වලින් ඇදපු චිත්‍ර ඇරුණාම වෙන චිත්‍ර ඇදලා තිබ්බේ රෝහල් වල, පාසල් වල, පන්සල් වල වගේ තැන්වල. ඒ ඒ තැනට එන අයගේ දැනුවත් වීම පිණිස ගොඩක් ආදර්ශමත් දේවල්.

ඒත් මේ පෝස්ටර් කෙරුවාව නිසා තාප්ප කනු බෝක්කු ජරා වෙලා කැත වෙච්ච නිසා ඒවා නවත්තන්න ක්‍රමයක් විදිහට තමයි මේ චිත්‍ර වැඩේ කරලියට ආවේ.

දැන් අපේ උන් පෝස්ටර් තියන තාප්ප පැත්තක දාලා හොදට තියෙන තාප්ප වල පාට ගාගෙන ගාගෙන යනවා. කමක් නෑ ඒවාගේ උනත් අලවන්න බෑනේ පෝස්ටර් මීට පස්සේ. අනික ලස්සන වෙන එක ගැන කිසිම වරදක් කියන්නත් බෑ.

ඒවගේම අපේ අයට රාවණා, යුධ ජයග්‍රහණය, පෙරහැර ඇරුණාම වෙන දෙයක් ගැන හිතන්නේ නෑ. පොඩ්ඩක් නිර්මාශීලි වෙලා තමන්ගේ ගම, පලාත ප්‍රසිද්ධ දෙයක් ගැන, ජාතික වීරයෝ, ලොව දිනු අපේ මිනිස්සු ගැන අදින්නේ නෑ.

කමක් නෑ. මීට පස්සේ වත් දෙයක් කරන්න කලින් පොඩ්ඩක් හොයලා බලලා කරනදේ හරියට කරමු. නැත්නම් කරනදේත් අපරාදේ නේ.

මාරි කියුරි මැතිණිය


ඇගේ මෘත ශරීරයෙන් හා පරිහරණය කළ ඇදුම් වලින්,තවමත් විකිරණ පිටවේ

විකිරණශීලිතාව නැමැති ක්ෂේත්‍රයේ පතාක යෝධයෙකු වන මාරි කියුරි මැතිණිය පොලෝනියම් සහ රේඩියම් යන මුලද්‍රවය සොයා ගනිමින් විද්‍යා ලෝකයේ දිශානතිය උඩු යටි කුරු කිරීමට සමත් වුවාය.


එම මුලද්‍රවය වල ඇති විකිරණශීලීතාවය නිසාම 1934 වර්ෂයේ ජූලි 4 වැනි දින Aplastic anaemia නැමති රෝගයෙන් පෙළෙමින් ඇය මෙලොව හැර ගියාය.
නූතන භෞතික විද්‍යාවේ මව (mother of modern physics) ලෙස විරුදාවලිය ලැබූ මාරි කියුරි මැතිණිය විද්‍යා ක්ෂේත්‍ර දෙකකින් (භෞතික විද්‍යාව සහ රසායන විද්‍යාව) නොබෙල් ත්‍යාගය දෙවරක්ම හිමි කරගත් ලොව ජනප්‍රියම කාන්තා විද්‍යාඥවරිය වෙයි.


ඇය සිය සැමියා වූ ප්‍රංශ භෞතික විද්‍යාඥ පියුරි කියුරි සමග එක්ව 1898 වර්ෂයේදී ජූනි මාසයේ නව මූල ද්‍රවයක් සොයා ගන්නීය.එය පොලෝනියම් යනුවෙන් නම් කරන්නේ ඇය උපන් රට වන පෝලන්තයට ගෞරව කිරීමක් වශයෙනි.


ඉන්පසු ඇය විසින් එම වර්ෂයේම දෙසැම්බර් 26 වැනි දින රේඩියම් නැමති මුලද්‍රව්‍යය සොයා ගත් අතර එම සොයා ගැනීම ඇයට 1911 වර්ෂයේ රසායන විද්‍යාව වෙනුවන් නොබෙල් ත්‍යාගයෙන් පිදුම් ලැබීමට දොරටු විවර කලාය.
මාරි කියුරි මැතිණිය මිය ගොස් අදට වසර 84කට ආසන්න කාලයක් ගත උනත් ඇය විසින් පරිහරණය කල ඇදුම් ආයිත්තම්, ගෘහ භාණ්ඩ සහ සටහන් පොත් අද වන විටත් විකිර්ණශීලි (radioactive) බවෙන් යුක්ත වන්නේ මේ අසහාය විද්‍යාඥවරිය විකිරණශීලි ද්‍රව්‍ය සමග කෙතරම් පර්යේෂණ කරන්නට ඇත්දැයි ලෝකයාට පෙන්වා දෙමිනි.


ප්‍රංශයේ ජාතික වස්තුන් ලෙස සැළකෙන කියුරි මැතිණිය පරිහරණය කල දෑ වලින් අද වන විටත් විකිරිණ නිකුත් වන අතර එම විකිරිණශිලිත්වය තව අවුරුදු 1,500 පමණ කාලයක් පවතියි යැයි විද්‍යාඥයින් ප්‍රකාශ කර සිටි.
මේ මහා විද්‍යාඥවරිය විකිරණශීලී ද්‍රව්‍ය සමග සිදුකල පරේෂණ වලදී කිසිදු ආරක්ෂක පියවරක් අනුගමනය නොකළ අතර විකිරණශීලි රසායන ද්‍රවය දැමූ විදුරු නළ සිය පර්යේෂණ කබායේ තබා ගැනීමට පුරුදු වී සිටියාය.එමෙන්ම එම නල වල ඇති රසායන ද්‍රව්‍ය රාත්‍රී කාලයේ කොළ පැහැයෙන් දිළිසෙන විට ඒවා දෙස බලා සිටීම ඇයට මහත් ආශ්වාදයක් ගෙන දෙන්නක් විය.
ප්‍රංශයේ ජාතික පුස්තකාලය වන The Bibliothèque nationale de France හි ඉතා සුරක්ෂිත ලෙස තැම්පත් කර ඇති කියුරි මැතිණියේ ආයිත්තම් නැරභිමට පැමිණන අමුත්තන් රේඩියම් 226 විකිරිණ වලින් ආරක්ෂා වීමට ආරක්ෂක ඇදුම් පැළදීම අනිවාර්යය වෙයි.


එකළ ඇයගේ සිරුර තැම්පත් කර තිබු මිනී පෙට්ටියෙන් පවා විකිරිණ පිට වු නිසා අගලක් පමණ ඝනකම් ඊයම් වලින් එම මිනී පෙට්ටිය නිමවා තිබිණි.1995 වර්ෂයේ මෙම අසහාය විද්යාඥවරියගේ භෂ්මාවශේෂ ප්‍රංශයේ කීරිතිමත් පුරවැසින් මිහිදන් කල ඇති පැන්තන් නම් සුසානයේ මිහිදන් කර කර ඇති අතර එය නැරඹීමට යන අමුත්තන් පවා විකිරිණ වලින් ආරක්ෂා වීමට ආරක්ෂක ඇදුම් පැළදිය යුතු වෙයි.


Copywrite @ ᴛʜᴇ ᴏᴛᴛɪᴄ ᴡɪɴᴅᴏᴡ

හයේ පංතිය සමත්ව හෝටල්වල පිඟන් හේදූ විමලවීර දිසානායක මන්ත්‍රීතුමා


හයේ පංතිය සමත්ව හෝටල්වල පිඟන් හේදූ විමලවීර දිසානායක මන්ත්‍රීතුමා අද දින වනජීවි සම්පත් රාජ්‍ය ඇමති දූරයේ දිව්රුම් දෙනු ලැබූහ…

මේ ඔහුගේ ජීවිතකතාව ගැන ලියු ලිපියකි…

පොඩි නෝනා සහ තිස්‌ස දිසානයක යුවළගේ දරු සයදෙනකුගෙන් යුත් කැදැල්ලේ උපන් විමලවීර දිසානායක නම් කොලු පැටියාගේ අනාගතය කුමන ආකාරයෙන් දැයි ඔවුන්ට සිතාගන්නට නොහැකි වුණා. ඒ දිළිඳුකම මේ පවුලේ වටා වෙලී තිබුණු නිසා. පුංචි දිසානායක අකුරු ඉගෙන ගන්නට ගියේ කෑගල්ලේ මාදෙයියාව කණිෂ්ඨ විද්‍යාලයටයි. ළමයි ලස්‌සනට සපත්තු දාලා අලුතෙන් ඇඳුම් ඇඳගෙන එන දිහා මේ පුංචි කොලුපැටියා ආශාවෙන් බලා සිටියා. පරණවෙලා කිහිප තැනක්‌ ඉරිලා ගිය කලිසම් කොටයෙයි කමිස පොඩියෙයි අම්මා ඉදිකට්‌ටෙන් නුලක්‌ ඇදලා දීලා තිබ්බා. සුදු කමිස පොඩිය දුඹරු පාට කහට පැල්ලමෙන් රටා වැටිලා තිබ්බා.

සපත්තු තියා පරණ රබර් සෙරෙප්පු කැබලි දෙකක්‌වත් දාන්න තිබුණේ නැහැ. ගිණියම් අව් රශ්මියට යකඩයක්‌සේ පාර රත්ව තිබුණත් මෙම සියුමැලි කකුල්වලට කුඩා කලසිටම ඒ තද රශ්මිය හොඳට හුරු වුණා. පියාගේ අභාවයත් සමඟ ම මේ පවුලට ජීවත්වීම ඉතා අසීරු කරුණක්‌ වුණා. උදේට කහට කෝප්පයකින් කුස පුරාවාගෙන පාසල් යැම මේ පවුලේ දරුපැටවුන් සාමන්‍ය දෙයක්‌වෙලයි තිබ්බේ. කුස ඇතුලේ පනුවෝ පිනුම් ගහනවා. සමහර වෙලාවට ආප්පයකින් රොටි කැබැල්ලක්‌ කාලා වතුර කෝප්පයකින් කුසපොත්ත පුරවා ගන්නවා. පොත්පත් පවා හරි හමන් විදිහට තිබ්බේ නැහැ.

උදේට සීනි බෝතලේ පතුලේ තිබෙන සීනි ඇට ටික ගන්න පොඩි නංගි හැන්දැත් අරන් ඔට්‌ටු වෙන ආකාරය දිහා දිසානායක මහත් දුකෙන් මෙන් බලා සිටියා. අම්මේ මම ආයෙත් ඉස්‌කෝලේ යන්නේ නැහැ. අනේ එපා පුතේ උඹ ඉස්‌කෝලේ දිගටම පලයන් කියන්ට දිගින් දිගටම සිතුනත් පොඩි නෝනට තම පුතාට එහෙම කියන්න හැකියාවක්‌ තිබුණේ නැහැ. ඒ අගහිඟකම් හතර වටින් වටකොට සිටි නිසා.

අන්තිමට හයේ පන්තියෙන් දිසානායකගේ පාසල් ගමන අවසන් වුණා. මේ පුංචි කොලු පැටියාගේ කකුල් දෙක ගෙවනකම් කුලියක්‌ හොය හොය හැමතැනකම ඇවිද්දා. හරක්‌ට තණකොළ කපලා දුන්නා. තවත් තැනක නිවසක්‌ හදන්න සිමෙන්ති අනලා අත්උදව් දුන්නා. ඒ ගෙය තිබ්බේ කන්දක්‌ උඩට වෙන්න. පුංචි අත් දෙකෙන් බදාම අනලා කන්ද මුදුනට අරන් ගියා. ටවුමෙන් ටවුමට ගියා මොකක්‌හරි පුංචි වැඩක්‌ පළක්‌ හොයා හොයා. හෝටල්වල පිඟන් හේදුවා. අත්වල කරගැට පිපිරිලා ලේ ගලනකම් දර පැලුවා. හුස්‌මක්‌ කටක්‌ ගන්නේ නැතිව පුදුම දුකක්‌ වින්දේ මේ පවුලේ අය ජීවත් කරවන්න.

මේ ආකාරයෙන් හෝටල්වල වැඩ කරලා රෑ වැඩ මුරය නිමාවෙලා නිදාගන්නේ 11 ට දොළහට. ඒත් නිදාගන්න ගිsගින් අතට හසුවෙන පත්තර පිටුවල තිබෙන මරණ දැන්වීමේ සිට තිබෙන සෑම දෙයක්‌ම කියවන එක පුරුද්දක්‌ වෙලා තිබ්බා. පුංචි සංදියේ ඉඳන් කියවන එක මොහුගේ පුරුද්දක්‌ වෙලා තිබුණා. ඒක නිසා කිසි විටෙකත් ඔහු කියවීම අත්හැරියේ නැහැ.

අන්තිමේදී කෑගල්ල අත්හැරලා මේ දරු පවුලම අම්පාරේ නිව්ගුණ ප්‍රදේශයට ආවා පදිංචියට. ඒ කාලේ හිඟුරාණ සීනි සමාගම ආරම්භ කරලා තිබ්බ නිසා බොහෝ දෙනකුට කරන්න කුලි වැඩ තිබ්බා. පස්‌සේ අම්මාත් එක්‌ක දිසානායකත් උක්‌ගස්‌වලට පස්‌ දාන්න උදළුගාන්න පටන් ගත්තා.

උක්‌ ගසේ මුවහත් කොළ දැලිපිහිය වගේ මොවුන්ගේ අතපය කපා දැමුවා. එසේ කැපී ගිය තැන්වලින් පුංචි පුංචි ලේ බිඳු ගැලුවා. උක්‌ගස්‌ වල තිබෙන බූවා දැවටිලා අතපයට දැඩි වේදනාවක්‌ දැනුණා. මේ සියල්ලටම වඩා කුසගින්න බලවත් නිසා සියලු දුක උහුලාගෙන දිගින් දිගටම උක්‌ වගාවේ වැඩ කරලා රුපියල් ශත හොයා වෙහෙසෙන්නට වුණා.

අන්තිමේදී වයස අවුරුදු 16 ක්‌ වෙද්දි හිගුරාණ සීනි සමාගමේ කම්කරුවකු ලෙසින් රැකියාවට එකතු වෙනවා. සමහර දවස්‌වලට නිව්ගුණ ඉඳන් දීඝවාපියට යනකම් කිලෝමීටර් 15 ක්‌ විතර උදැල්ලත් කරේ තියන් දිසානායකට පයින් යන්න වෙනවා. මේ සියල්ල මැද මේ තරුණයා තමන්ට ලැබෙන හැම විවේකයෙදිම කරන්නේ කියවන එක. අතට හසුවෙන හැම පත්තරයක තිබෙන මරණ දැන්වීමේ සිට සෑම දෙයක්‌ම දිගින් දිගටම කියවන එක පුරුද්දක්‌ වෙලා තිබුණේ. මෙහමයද්දී ඩීමන් ආනන්දගේ ශත 75 නවකතාවේ සිට මහාවංශය දක්‌වා පොත්පත්
රැසක්‌ කියවා අවසන්.

දැන්නම් ඔඵවට බරක්‌ දැනෙනවා කියා දිනක්‌ ඔහුට සිතුණා. ඒක නිසා මේ පාර සාමන්‍ය පෙළ විභාගය ලියන්න ඕන කියා සිතා එයට සුදානම් වන්නට වුණා. සාමන්‍ය පෙළ විභාගයට මාස තුනයි තියෙන්නේ. විෂය නිර්දේශය සොයා ගෙන ඊට අදාළ පොත් පත් බොහෝම අපහසුවෙන් පුස්‌තකාල වලින් සොයා ගත්තා. දැන් උක්‌ගස්‌ පාත්ති අස්‌සේ උදළුගාන ගමන් ලැබෙන මද විවේකයේදී දිසානායක කරන්නේ පොත් පාඩම් කරන එක. සමහර දවස්‌වල රෑට උක්‌ වගාවන් මුර කරන්නත් සිද්දවෙනවා. ඒ දවස්‌වල ඔහු කුප්පි ලාම්පුවක්‌ තියාගෙන දිගින් දිගටම පොත් කියනවා. මේ විදිහට මාස තුනක්‌ මහන්සි වෙලා පොත්පත් කියවන්නට වුණා.

අන්තිමේදී විභාගයට පෙනී සිටියා. ප්‍රතිඵල ආවා. සම්මාන හතරක්‌ එක්‌ක විෂයන් හතක්‌ සමත්වෙලා තිබ්බා. එත් අංක ගණිතය පේල් වෙලා තිබ්බා. නැවතත් ඔහු අංක ගණිතයට ඉදිරිපත් වෙන්න සුදානම් වෙනවා. ඒ නිසා විභාගයට මාසයක්‌ තියෙද්දී රැකියාවෙන් නිවාඩු දමා කෑගල්ලේ මිතුරකුගේ මවක්‌ සොයා යනවා. ඇය ගුරුවරියක්‌ නොවුණත් අංක ගණිතය හොඳින් කියා දෙනවා. අන්තිමේදී දිසානායක සම්මාන සමාර්ථයක්‌ සමඟ ගණිතය සමත් වෙනවා.

එදා පටන් රැකියාවන්වලට අයෑදුම්පත් දානවා. ඒත් වැඩක්‌ වුණේ නැහැ. අවසානයේ අම්පාරේ සිටි ප්‍රබල එජාප ඇමැතිවරයෙක්‌ ළඟට ගිහින් රැකියාවක්‌ ඉල්ලා සිටියා. තමුසේ ශ්‍රී ලංකාකාරයෙක්‌ තමුසෙට රැකියාවක්‌ දෙන්නේ බැහැ යනුවෙන් ඔහු ගෝරනාඩු කරනවා.

හරි යන්නේ නැහැ. උසස්‌ පෙළත් කොහොම හරි ලියන්න ඕන කියා සිතු මේ උත්සාවන්ත තරුණයා ඉතා අපහසුවෙන් රුපියල් 35 ක්‌ ඒ සඳහා සොයා ගන්නවා. විභාගයට තියෙන්නේ මාස තුනයි. කොහෙම හරි විෂය නිර්දේශය හොයා ගන්නවා. ඊට පස්‌සේ ඒ සඳහා අවශ්‍ය පොත්පත් හොයාගන්න වෙහෙසෙනවා. දේශපාලන විද්‍යාව, සිංහල, ආර්ථික විද්‍යාව සහ බෞද්ධ ශිෂ්ඨාචාරය මේ සඳහා තෝරගන්නවා. අවසානයේදී පාඩම් කරන්න පටන් ගන්නවා. නිදිවරාගෙන පාඩම් කරනවා. පෙර මෙන් ගිණියම් අව් කූටකේ උක්‌ගස්‌ අතර සිට පොත් පාඩම් කරනවා. තමන්ට නියමිත උක්‌ වගාවේ වැඩ කොටස ඉක්‌මනින් අවසන් කර පැත්තකට වෙලා පොත් කියවනවා. මේ අකාරයෙන් බොහෝ මහන්සිවෙලා පාඩම් කළා. විභාගයට මුහුණ දුන්නා.

අන්තිමේදී විභාගයේ ප්‍රතිඵල එනකම් පවුලේ උදවිය මෙන්ම මිතුරන් ද මඟ බලාගෙන හිටියා. ඔන්න ප්‍රතිඵල ආවා. කාගෙත් බලාපොරොත්තු ඉහළ දමමින් දිසානායක ලංකාවේ ඕනෑම සරසවියකට ඇතුළත්වීමට හැකිසේ උසස්‌ පෙළ විභාගය ඉහළින් සමත්ව තිබුණා. වසර ගණනාවක්‌ ගුරුවරුන් රැසකගෙන් ක්‍රමානුකුලව ඉගෙනගෙන විභාගය යන්තමින් හෝ සමත් නොවන බොහෝ දෙනෙකු සිටිනවා. නමුත් දිසානායක මේ හපන්කම කළේ මාස තුනක්‌ කිසිම ගුරුවරයෙක්‌ නොමැතිව තනියෙන් පාඩම් කරලා.

ඔහු අන්තිමේදී විශ්වවිද්‍යාලයට ඇතුළුවීම සඳහා අයෑදුම්පත්‍රයක්‌ යොමු කළා. ඒ අණුව කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයට ඇතුළත්වීම සදහා ලිපියක්‌ ලැබුණා. ඔහු ඒ සඳහා සුදානම් වුනා. නමුත් ඊට සතියකින් පසු ලැබුණු තවත් ලිපියකින් ඔහුගේ හිතේ තිබුණ බලාපෙරොත්තු බිඳ වැටුණා. ඒ වසර පහක පාසල් තොරතුරු ඉල්ලා එවා තිබූ ලිපියයි. හයෙන් පස්‌සේ පාසල් නොගිය මේ තරුණා කෙසේ නම් පාසල් තෙරතුරු ලබා දෙන්නද?. දැන් ඔහුට සරසවි සිහිනය බිඳ වැටෙන්නට වුණා. ඒ නිසා මේ පිළිබඳ එවකට විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රතිපාදන කොමිසන් සභාවේ ස්‌ටැන්ලි කල්පගේ මහතාට තම දුක්‌ගැනවිල්ල පෞද්ගලික අභියාචනාවක්‌ මගින් දැනුqම් දෙන්නට වුණා. මේ උත්සාහවන්ත තරුණයාගේ අභියාචනාව දුටු ස්‌ටැන්ලි කල්පගේ මහතා දැඩි අනුකම්පාවක්‌ ඇතිවුණා. එම වැකිය එම වසරට පමණක්‌ තාවකාලිකව අත්හිටුවා කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලේ අභ්‍යන්තර ශිෂ්‍යයෙක්‌ වශයෙන් මෙම තරුණයා බඳවා ගත්තා.

ඒ සමයේ ශිෂ්‍ය අරගල වලින් විශ්වවිද්‍යාල වැසී යන්නට වුණා. 1987 සිට 90 දක්‌වා වසර තුනක්‌ මේ අරගල නිසා වසා දැමුවා. ඒ කාලයේ පණ බේරා ගන්නට දැඩි වෙහෙසක්‌ ගන්නට දිසානායකට සිදුවුණා. උක්‌ගස්‌ අස්‌සේ දක්‌ෂ කම්කරුවෙක්‌ වෙලා හිටිය දිසානායක දැන් විශ්වවිද්‍යාලයෙත් කැපී පෙණෙන චරිතයක්‌ වුණා. ඒ නිසා ඔහු ශිෂ්‍ය සංගමයේ ලේකම් ධුරයටත් විටෙක මෙම තරුණයා පත්වුණා.

ඒ කාලේ විශ්වවිද්‍යාල විභාගවලින් අසමත් වුණොත් මහපොළ ශිෂ්‍යාධාර ගෙවීම් නතර කරනවා. ඒ නිසා මම විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රතිපාදන කොමිසන් සභාව සමගින් සාකච්ජා කරලා අසමත් අයට එම මුදල් නැවත ලබා දෙන්නත් නොගෙවු හිඟ මුදල් නැවත ගෙවන්නත් කටයුතු සකස්‌ කරගත්තා. ඊට අමරතරව පුස්‌තකාල ගැටලු, ආපනශාල ගැටලු, ආහාර ගැටලු විසඳන්න මම කටයුතු කළා. ඒවා කළේ කවුද කියලා අද සිසුන් දන්නේ නැති වුණත් ඒවා භුක්‌ති විඳිනවා දැක්‌කම මට සතුටක්‌ ඇතිවෙනවා යෑයි වීමලවීර දිසානායකයන් සිය අතීතය ආවර්ජනය කරමින් ඉරිදා ‘දිවයින’ත් සමඟ දොඩමළු වුණා.

කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ වසර 07ක දිගු කාලයකින් පිටවෙන්නේ ගෞරව උපාධිධාරියකු ලෙසයි. ඉන් පසුව අම්පාර වීරගොඩ සමූපකාර සමිතියේ සාමන්‍යාධිකාරිවරයා බවට පත්වන දිසානයන්ගේ ජීවිතයේ අලුත් ගමනක්‌ ඉන්පසු ආරම්භ වෙනවා. හයේ පන්තියෙන් පාසලට අයුබෝවන් කියූ දිසානායක නැවත පාසලට පිවිසෙනවා. ඒ අම්පාර ඩී. එස්‌. සේනානායක ජාතික පාසලේ දේශපාලන විද්‍යා ගුරුවරයෙක්‌ ලෙසින් 1993 වසරේදියිs. කඩා වැටුණු ගුරු සංවිධාන පණගන්වා ගුරු සටනට පණ පොවමින් ඔහු ගුරුවරුන්ට ජයග්‍රහණයන් රැසක්‌ දිනා දෙන්නට සමත් වෙනවා.

දමන ප්‍රාදේශීය සභාවට 94 වසරරේදී තරග වදිමින් එහි විපක්‌ෂ නායකවරයා බවට ද පත්වෙනවා. 98 වසරේදී පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙන් පශ්චාත් උපාධි අධාHdපන ඩිප්ලෝමාවද සාර්ථකව නිම කළේ හයේ පන්තියෙන් පාසලට ආයුබොවන් කියූ විමලවීර දිසානායක නම් මෙම අපූරු චරිතයයි.

2000 වසරේ පැවති මහා මැතිවරණයෙන් පොදුජන එක්‌සත් පෙරමුණෙන් දිගාමඩුල්ලේ අපෙක්‌ෂකු ලෙස ඔහු ඉදිරිපත් වෙනවා. ඒ මොහොතේ ඔහු අත තිබුණේ රුපියල් 300 ත් පමණයි. නමුත් හිත මිතුරන්ගේ ආධාර උපකාරය මත අම්පාරේ දේශපාලන පතාක යෝධයන් පරදා ජයගෙන පාර්ලිමේන්තුවට යැමට තරම් ඔහු වාසනාවන්තයකු වෙනවා.

නැවතත් 2008 වසරෙදී වැඩිම මනාපයෙන් නැඟෙනහිර පළාත් සභාවට තේරීපත්වනවා. එහිදී නැඟෙනහිර පළාත් සභාවේ අධ්‍යාපන, ඉඩම්, ප්‍රවාහන සහ සංස්‌කෘතික ආමාත්‍ය ධුරයද ලැබුණේ ඔහුටයි. යුද්ධයෙන් වැනසී ගිය නැඟෙනහිර අධ්‍යාපනයේ සුක්‌කානම හිමිවූයේ එදා උක්‌ගස්‌ අතර පස්‌දැමූ කොණ්‌ඩේ පොකුටු කම්කරුවාය. එදා මාදෙයියාව විදුහලෙන් හයෙන් ඉවත්ව හෝaටල්වල දර පලා පිඟන් හේදූ කොලු ගැටයාය.

එතැන් සිට යුද්ධයෙන් විනාශවූ නැඟෙනහිර පාසල් නැවත ගොඩනඟන්නට වුණා. වැසී ගිය පාසල් නැවත ආරම්භ කරන්නට වුණා. සිසු දරුවන්ගේ මොළගෙඩි කා නොදමන යහපත් අධ්‍යාපනයක්‌ ගොඩනංවන්නට යහපත් අධ්‍යපනය නම් වැඩසටහන ආරම්භ කරන්නට වුණා. පළාත් අතරින් අවසාන තැනට තිබුණ නැඟෙනහිර පළාතේ අධ්‍යාපනය ඉදිරියට ගෙන එන්නට කටුයුතු කළා. 2013 වසරේදී නැඟෙනහිර පළාත් සභාවට තේරීපත්ව එම අවස්‌ථාවේ පෙර ලැබූ ඇමතිකම් ගොන්න හිමි කර ගැනීමට සමත්කම් දක්‌වන්නේ ද දිසානායකයන්ය.

කිසිදා බස්‌ රථයක්‌ ධාවනය නොවුන අති දුෂ්කර ගම්මාන
රැසකට මාර්ග සකසා ප්‍රවාහන පහසුකම් ලබාදුන්නා. කුප්පි ලාම්පු ඵළියෙන් රැය පහන් කළ ජනයාට අන්ධකාරය දුරුකරන්නට විදුලිය ලබා දුන්නා. අධ්‍යාපනය පමණක්‌ නොව සෞඛ්‍ය ඇතුළු සෑම අංශයකින්ම ජනයාට කළ හැකි උපරිම සහය දුන්නේ දිනකට පැය 18 ක්‌ පමණ වැඩ කරමින්. අසරණ ජනයාගේ දුක වේදනාව දුටු සෑම මොහෙතේම සාක්‌කුවේ තිබෙන මුදල පරිත්‍යාග කරන්නට තරම් නිර්ලෝභී වුණා. අකුරු කරන්නට පොත් පත් නැති දරවන්ට තම වැටුපෙන් නිතර දෙවෙලේ පොත් පත් අරන් දුන්නා. අතීතයේ තමන් පොත්පත් නැතිව පාසල් යැමට නොහැකිව දුක්‌ විඳි අයුරු නිරන්තරයන්ම මතකයට නැගුණා. ඇමතිකමේ බලය උපයෝගී කොට නොගෙන කිසි කලෙක මුදලක්‌ උපයන්නට නොගිය මේ අපුරු මිනිසා දේශපාලන මඩ ගොහොරුවේ උඩුගම් බලා පිහිනන්ට වුණා. ඒ නිසා කිසි කලෙක ඇතැම් දේශපාලකයන් මෙන් මුදලට
රැකියා විකුණන්න ගියේ නැහැ. ඉඩම් ඇමැති වුණත් ඉඩකඩම් ගන්න ගියේ නැහැ. සමහර මැති ඇමැතිවරුන් වෙනුවෙන් වැව් තාවුල්ලක, වෙරළ තීරවල්වල හෝටල් හදන්න ගියේ නැහැ.

විමලවීර දිසානායකයන් රුපියල් ශතවලට තම දේශපාලන ආත්මය පාවා නොදුන් මේ සොඳුරු මිනිසා වත්මන් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රිවරයෙක්‌. පාර්ලිමේන්තුව රස ගන්වමින් අපුරු කතා කියන්නෙක්‌. සාහිත්‍ය කරුණු ගෙන එමින් උපහාසත්මක කතා මවන්නෙක්‌ බවට පත්වෙලා සිටින්නේ. ඇමැතිකම් තනතුරු පසුපස නොගොස්‌ රනිල් සජිත් ආණ්ඩුව පලවා හැරීමට දීගාමඩුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ නායකත්වය ගෙන කටයුතු කලහ.
මේ උත්සහවන්තයා අද දින රාජ්‍ය ඇමතිදූරයේ දිව්රුම් දෙන්නේ දිගාමඩුලු ජනතාවට නව බලාපොරොත්තුවක් සමගිනි…

මේ ආකාරයෙන් හයේ පන්තියෙන් පාසල් ගමනට ආයුබෝවන් කියා උපාධි පිට උපාධි ලබාගෙන ජීවිතය ජයගෙන පාර්ලිමේන්තුවට ආ මන්ත්‍රිවරයෙක්‌ අපිට හමුවන්නෙත් නැහැ. ටියුෂන් කියා කියා රැල්ලට හසුවෙලා දුවන සෑම දෙනාටම මේ ජීවිත කතාව කදිම ආදර්ශයක්‌ දෙනවා. ගුණසේකර ගුණසෝමයන් විසින් මේ අපුරු ජීවිත කතාව තුළින් අකලට ආ ඉස්‌කොලේ නමින් අපූරු නවකතවක්‌ නිර්මාණය කළා. එය දෙමව්පියන් විසින් තම දරුවන්ට කියවන්නට ලබා දියයුතුම පොතක්‌. බිරිඳ ජයන්ති සමගින් සුපුන් උදාර දිසානායක සහ අංජන දිසානායක යන පුතුන් දෙදෙනාද වීමලවීර දිසානායකයන්ගේ වැඩකටයුතුවලට දක්‌වන්නේ මහත් සහයෝගයක්‌.

කිළිටි ඇඳුමක්‌ ඇඳන් පාවහන් නැතිව පාසල් දරුවන් පාසල් යනවා දකිද්දී මට තාමත් හිතෙන්නේ ඒ තවත් විමලවීර දිසානායක කෙනෙක්‌ කියලයි සිය ජීවිත කතාව අපත් සමඟ පැවසු ඒ උත්සාහවන්ත සොඳුරු මිනිසා සිය අව්‍යජ සිනහව මුවට නගා සිටිමින් පවසා සිටියා.

විමලවීර දිසානයක නම් වූ හඳවතේ මිනිසාට හඳවතින්ම සුභ පතමි !!

Copied from Hemantha Srilal

Submarine Cables – මුහුද දිගේ අන්තර්ජාලය එන හැටි


ලංකාවට ඉන්ටර්නෙට් එන්නෙ කොහොමද කියල දන්නවද? චන්ද්‍රිකා වලින් නම් නෙමෙයි. මුහුදු පතුල දිගේ ඇදපු කේබල් කිහිපයක් මගින් තමයි දූපතක් වෙච්ච ලංකාව ලෝකෙත් එක්ක සම්බන්ධ වෙන්නෙ. මේවට කියන්නෙ Submarine cables (සබ්මැරින් කේබල්) කියලා. මේ කියන්න යන්නෙ ඒ ගැන..

SEA-ME-WE කේබල් පද්ධතිය..

ලංකාවට එන submarine කේබල් අතරින් ප්‍රධානම කේබල් පද්ධතිය තමයි SEA-ME-WE (සීමීවී) කියන්නෙ. SEA-ME-WE කියන අකුරු ටිකෙන් කියවෙන්නෙ South East Asia – Middle East – West Europe කියන එක. මේ කේබල් පද්ධතිය ප්‍රංශයේ ඉඳලා සිංගප්පූරුව දක්වාම දිවෙනවා. ඔය අතරෙ තියෙන හැම රටකම වගේ නියෝජිත ආයතනයක් (ලංකාවෙ නම් SLT) මේ කේබල් වෙනුවෙන් මුදල් ආයෝජනය කරනවා. මේ කරපු ආයෝජනයේ ප්‍රමාණයට අනුව තමයි කේබල් පද්ධතියෙන් තමන්ට ලැබෙන ධාරිතාවය තීරණය වෙන්නෙ.. දැනට SEA-ME-WE 1 සිට 5 දක්වා කේබල් පද්ධති මුහුදෙ තියෙනවා.

Copper Cables – තඹ රැහැන්..

ගොඩක් ඉස්සර මේ සබ්මැරින් කේබල් හදල තිබුණෙ තඹ වලින්. විෂ්කම්භය අඩියකට ටිකක් අඩුයි. ලංකාවට මුලින්ම ආවෙ SEA-ME-WE 1 කියන කේබල් එක. තනිකර තඹ. මේක සම්බන්ධ වුණේ කොළඹ ගෝල්ෆේස් පිටිය අසලට. ලංකාවෙන් මේකෙ අයිතිය තිබුණෙ SLT ආයතනයට.
ටික කාලයකින් මේකෙ ධාරිතාවය මදිවුණා. ඒක නිසා අර රටවල් ටික එකතු වෙලා හැදුවා SEA-ME-WE 2 පද්ධතිය. මේකත් තඹ. වෙනසකට තිබුණෙ මේකෙ කේබල් 2ක් තිබුණා. එහෙම බෙදුවෙ සංඛ්‍යාතය දෙකට බෙදලා. මේකත් සම්බන්ධ වෙන්නෙ ගෝල්ෆේස් පිටිය අසලටමයි. අධික වියදම, අනාගතයේදී වේගය ප්‍රමාණවත් නොවීම හා ප්‍රකාශ තන්තු වල ආගමනය නිසා SEA-ME-WE 1 සහ SEAMEWE 2 වගේ තඹ රැහැන් සියල්ලම වගේ අභාවයට ගියා.

Fiber Optics..

ඊට පස්සෙ ආපු submarine cables ඔක්කොම ප්‍රකාශ තන්තු (fiber optics). මුලින් fiber optics (ප්‍රකාශ තන්තු) කියන්නෙ මොන වගේ දෙයක්ද කියලා කෙටියෙන් පැහැදිලි කරන්නම්.

මුලින්ම කියන්න ඕන fiber optics ඇතුලෙ කිසිම කම්බියක් නෑ. තියෙන්නෙ ඇහැට නොපෙනෙන තරම් සිහින් වීදුරු කෙන්දක්. එතකොට කොහොමද මේක දිගේ දත්ත හුවමාරු කරන්නෙ?

හරිම සරලයි. ඕනම දත්තයක් ද්වීමය (binary) සංඛ්‍යාවකින් නිරූපනය කරන්න පුළුවන්නෙ.. 0110101001 වගේ. චිත්‍රපට වල එහෙම දැකලත් ඇති. එක සහ බිංදුව විතරක් උපයෝගී කරගෙන දත්ත සම්ප්‍රේෂණය කරන්න පුළුවන්. මෙහෙම හිතන්නකො. ඔයා ගඟේ එක ඉවුරක ඉන්නවා. ඔයාගෙ යාළුවෙක් එහා ඉවුරෙ ඉන්නවා. ඔයාට ඕන එයාට 0111010 කියන පණිවිඩය යවන්න. ඔයා කරන්නෙ විදුලි පන්දමක් පාවිච්චි කරන එක. ටෝච් එක නිවිලා නම් 0. පත්තු වෙලා නම් 1. ඔයා නිශ්චිත කාලයක් තුල ටෝච් එක
Off (0) On (1) On (1) On (1) Off (0) On (1) Off (0) හැටියට 0111010 කියන පණිවිඩය එහා ඉවුරෙ ඉන්න යාළුවට යවනවා. දැන් එයාට තියෙන්නෙ ඔය ද්වීමය සංඛ්‍යාව decode කරලා ඔයා එව්වෙ මොකක්ද කියන එක හොයාගන්නයි.

ඔය ක්‍රමයම තමයි optical fiber වලත් තියෙන්නෙ. වීදුරු කෙන්ද දිගේ යවනවා අධි බ්ලැති ලේසර් කදම්බයක්. මේක on off වෙන හැටියට තමයි එහා පැත්තෙන් 1ද 0ද කියන එක අඳුරගන්නෙ. එහෙම බැලුවම මේක ආලෝකයේ වේගයෙන් දත්ත සම්ප්‍රේෂණ කිරීමක්. තඹ කම්බි වලට මේ වේගයත් එක්ක හැරෙන්න වත් බැහැ. ඉතින් කාලයත් එක්ක submarine cable ඔක්කොම fiber වලට මාරුවුණා. පරණ copper cable එහෙමම මුහුද මැද අතඇරල දැමුණා.

වර්තමානයේ අපිට එන submarine cables..

දැන් ලංකාවට එන සබ්මැරින් කේබල් කිහිපයක් තියෙනවා. මේ ඔක්කොම fiber.

1) SEA-ME-WE 3 – මේකෙ landing station එක තියෙන්නෙ ගල්කිස්සෙ. පරණ නිසා ලඟදිම මේකෙ ඔපරේෂන්ස් නවතියි. මේකෙ ලංකාවෙ අයිතිය තියෙන්නෙ SLT එකට

2) SEA-ME-WE 4 – මේක තමයි අර ගෝල්ෆේස් එකේ මුහුද දිගේ කලු පාට බට වගේ යන්නෙ. ගෝල්ෆේස් එකට ගියොත් මේක වගේම SEA-ME-WE 1 සහ 2ත් බලන්න අමතක කරන්න එපා. මේකත් ලංකාවෙ අයිතිය තියෙන්නෙ SLT එකට. ලංකව වැඩිපුරම වැඩ ගත්තෙ මේකෙන්.

3) SEA-ME-WE 5 – මේක තමයි අලුත්ම සහ වේගවත්ම එක. එක තරංග ආයාමයක් සඳහා වේගය 100Gbps. ඒ වගේ තරංග ආයාම 80ක් යවන්න පුළුවන්. එතකොට සම්පූර්ණ වේගය 8 Tbps විතර වෙනවා. හැබැයි ලංකාවෙ නම් තව අවුරුදු 10කට වත් තරංග ආයාම 80ක් පාවිච්චි වෙන්නෙ නෑ. ඒ නිසා දැනට උපරිම වේගය 600 Mbps වගේ තමයි යන්නෙ. landing station එක මාතර. මේකෙත් ලංකාවෙ අයිතිය SLT එකට

4) Dhiraagu – මේක නම් ලෝකෙ වටේ යන එකක් නෙමෙයි. මේක Point to point කනෙක්ෂන් එකක්. මේකෙන් තමයි ලංකාවයි මාලදිවයිනයි connect වෙන්නෙ. ලංකාවෙ අයිතිය SLT

5) Bharat Lanka – මේකත් point to point. මේක ලංකාවයි ඉන්දියාවෙ tuticorin (තූත්තුකුඩිය) අතර. ලංකාවෙ අයිතිය SLT.
SEA-ME-WE 5 එන්න කලින් තිබ්බ 3 සහ 4 වල දෝෂයක් ආවොත් මේ Bharat Lanka එක මගින් ඉන්දියාව හරහා තමයි අපි ලෝකෙට සම්බන්ධ වුණේ.

6) Bay of Bengal Gateway (BBG) – මේක UAE ඉඳල සිංගප්පූරුවට යන්නෙ. මේකෙ ලංකාවෙ අයිතිය Dialog එකට. උපරිම වේගය 6.4 Tbps ක් කියල තමයි කියන්නෙ. Landing station එක තියෙන්නෙ ගල්කිස්සෙ.

දැනට ලංකාව සම්බන්ධ වෙන්නෙ ඔය සබ්මැරින් කේබල් පද්ධති 6ට විතරයි. ඒකෙන් 5ක අයිතිය SLT එකටත් 1ක අයිතිය Dialog එකටත් හැටියටත් තමයි තියෙන්නෙ.

මේ සබ්මැරින් කේබල් වල මුහුද දිගේ ගමන මොන වගේ ඇතිද?

මේ සිතියම් [4වන සහ 5වන රූප] වල තියෙන්නෙ ඔය සබ්මැරින් කේබල් පද්ධති කිහිපයක ගමන් මාර්ගය.

මේවා සාමාන්‍යයෙන් යන්නෙ මුහුදු පතුලෙන්. මේ කේබල් ස්ථාපනය කරන්න, නඩත්තු කටයුතු කරන්න ඉන්නවා නැව්, කිමිදුම්කරුවො පවා සහිත වෙනම ජාත්‍යන්තර ආයතන. එයාලා තමයි සබ්මැරින් කේබල් සම්බන්ධව මුහුදෙ අණසක පතුරවාගෙන ඉන්නෙ.

ලේසර් එළියක් ඔය තරම් දුරට යනවද?

අපි ටෝච් එකක් ගැහුවම ඒ ටෝච් එලිය විහිදෙන උපරිම දුරක් තියෙනවනෙ. ඊට වඩා දුරින් ඉන්න කෙනෙකුට මේ ටෝච් එලිය පේන්නෙ නැහැනෙ. Fiber optics දිගේ යන ලේසර් එලියත් ඒ වගේමයි (එලියක් කිව්වට මේක එලියක්ම නෙමෙයි. තේරුම්ගැනීමේ පහසුවට එලියක් කියල හිතාගන්නකො). මේ ලේසර් ආලෝකයටත් යන්න පුළුවන් උපරිම දුරක් තියෙනවා. එතනින් එහාට එළිය යන්නෙ නෑ. එතකොට මොකද කරන්නෙ?

එතකොට තමයි රිපීටර්ස් (repeaters) අපේ පිහිටට එන්නෙ.
[6වන රූපය]

මේ රිපීටර්ස් මුහුදෙ තැනින් තැන හයිකරල තියෙනවා. මේවා වලට පැවරෙන රාජකාරිය තමයි තමන්ට ලැබෙන දුර්වල ලේසර් කදම්බයේ ශක්තිය වැඩි කරලා නැවතත් කේබල් එක දිගේ ඊළඟ නැවතුම වෙත යවන එක. ඒකට පාවිච්චි කරන්නෙ රිපීටර් එකේ තියෙන optical amplifiers.

Submarine cables වලට සිදුවන හානි..

1) කලාතුරකින් මුහුදෙ නැව් එහෙට මෙහෙට යනවා නැංගුරමත් මුහුදට දාගෙනම. ඔය නැංගුරමක් අපේ submarine cable එකේ පැටලුනාම කේබල් එක එතනින් කැඩිලා යනවා

2) සාමාන්‍ය fiber එකක් සිහින් කෙන්දක් හැටියට තිබුණට සබ්මැරින් කේබල් නම් එහෙම හීනි නෑ. ඒකට හේතුව තමයි fiber එකේ ආරක්ෂාවට ඒක වටේට තියෙන ආවරණ. මේ හරස්කඩ දිහා බැලුවම පේනවනෙ හීනි fiber එක වටේට කොච්චර ආරක්ෂක ආවරණ තියෙනවද කියලා..

ඔය එක ආවරණ වර්ගයකට තමයි armour එක කියන්නෙ. මේක ලෝහමය ආවරණයක්. මේ ලෝහ armour එක දිගේ තමයි repeaters වලට අවශ්‍ය විදුලිය සම්ප්‍රේෂණය කරන්නෙ. සන්නායකයක් දිගේ විද්‍යුතය ගමන්කරනකොට ඒ වටා චුම්භක ක්ෂේත්‍රයක් ඇතිවෙනවනෙ. මේකෙත් එහෙම තමයි. ඔන්න ඔය චුම්භක ක්ෂේත්‍රය කට්ටියක් වරදවා වටහගන්නවා. ඒ තමයි මෝරු. එයාලා මේක ගොදුරක් කියල හිතලා cable එක හපල හපලා කඩල දානවා.

ඔය 2 තමයි ප්‍රධාන වශයෙන් සබ්මැරින් කේබල් වලට සිදුවන අලාභහානි. ඉතින් ඔය එක කේබල් එකකට අනතුරක් වුණත් අපිට තව කේබල් ඕන තරම් තියෙන නිසා ලංකාවට ඉන්ටර්නෙට් නැතිවෙයි කියල අනවශ්‍ය බයක් ඇතිකරගන්න නම් කිසිම හේතුවක් නෑ..

සටහන
-රෙහාන් මෙන්ඩිස්

ටැබ් දෙන්නට පෙර


අකිල ඔයා ටැබ් දෙන්න කලින් මෙන්න මේ බරපතල වැරදි ටික හදලා හරියට පොත් ටික දුන්නා නම් මේපාර ගෙදර යන්න වෙන්නේ නෑමෙම වසරේ 3 ශ්‍රේණියේ ඉංග්‍රීසි වැඩ පොත ලිවීම් පොත හා පෙළ පොත යන පොත් තුනම දෝෂ සහිත වීම නිසා රුපියල් පනස් ලක්ෂ හැත්තෑ දෙදහසක් වටිනා පොත් විසිහත්දහස් දෙසිය හැත්තෑපහක් භාවිතයෙන් තොරව ඉවත්කිරීමට සිදු වී ඇත.එමෙන්ම මෙම වසරේ දී කොළඹ ප්‍රදේශයේ පාසල් එකොළහකට ප්‍රමාණය ඉක්මවා පෙළ පොත් 10545ක් අධ්‍යාපන ප්‍රකාශන දෙපාර්තමේන්තුව විසින් වැඩිපුර නිකුත් කරනු ලැබ තිබේ.මේ බව අනාවරණය වන්නේ විගණකාධිපතිවරයාගේ අලුත්ම වාර්තාවෙනි. එම වාර්තාවට අනුව මෙම වසර වෙනුවෙන් රුපියල් කෝටි තුන්සිය පනහක් පමණ වටිනා පොත් වර්ග 419ක පිටපත් කෝටි හතරකට ආසන්න ප්‍රමාණයක් ඇමැති මණ්ඩලය ප්‍රසම්පාදන කමිටුවේ අවසරයකින් තොරව රාජ්‍ය ආයතන දෙකකින් හා පෞද්ගලික මුද්‍රණකරුවන් විසිහත් දෙනෙකුගෙන් මුද්‍රණය කර ඇත.පෙළ පොත්වල දීප්තිය වෙනස් වන්නේ නම් මුද්‍රණකරුගෙන් දඩ අය කිරීම වාර්ෂිකව සිදු කෙරෙන නමුත් 2018 වසරේ මුද්‍රිත පෙළපොත් සම්බන්ධයෙන් එවැනි කිසිදු පරීක්ෂණයක් දෙපාර්තමේන්තුව සිදු කර නැතැයි ද එම වාර්තාව තවදුරටත් පෙන්වා දෙයි.http://epaper.aruna.lk/Home/ShareArticle?OrgId=1b778cb1&imageview=1