මහා බාධක කොරල්පරය මියයාම අපට බලපාන හැටි


කොරල් පරය මැරිච්ච් එක සමහර මෝඩ මිනිස්සුන්ට නම් නොතේරුණාට තේරුම් ගන්න පුළුවන් කමක් තියෙන අනිත් මොලේ තියන අයට දැන ගන්න තේරුම් ගන්න සරලව කියලා දෙන්නම්.

කොරල් පර කියන්නේ කුඩා ජීවීන් මිලියන ගණනක එකතුවක්.

එයාලාට ඉන්න පුළුවන් ඉර එලිය වැටෙන ගැබුරකින් සහ මුහුදු ශාක වැවෙන්න පුළුවන් පරිසරයක. මොකද කොරල් වර්ධනය වෙන්න ඔක්සිජන් යම් තරමක් ඕනි.

කොරල් උෂ්ණත්වයට සංවේදී. උෂ්ණත්වය අඩු උනාමත් වැඩි උනාමත් එයාලාගේ ජීවීන් මැරෙනවා.

මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් නිසා ගෝලිය මුහුදු උණුසුම ඉහල ගිහින් තියන මිසා තමයි කොරල් වලට ඒ උණුසුම දරාගත නොහැකිව මැරිලා තියෙන්නේ.

කොරල් මැරුණා කියන්නේ මුහුදු ශාකත් මැරිලා කියන එක.

ඒ කියන්නේ එ පරිසරය තුල මාලුන්ට ජීවත් වෙන්න බෑ කෑම නැති නිසා. ඒ කියන්නේ මුහුදු ජීවීන්ගේ ජීවන චක්‍රයට බලපාන නිසා මුහුදු ජීවීන් ගහනය අඩු වෙනවා කියන්නේ පරිසරය සමතුලිතතාවයට ලොකු බලපෑමක් වෙනවා.

මුහුදු ජලයේ උෂ්ණත්වය වැඩි වීම කියන්නේ ඇන්ටාක්ටිකාව තුල වගේම ආක්ටික් වලට යන උණුසුම් දිය වැල් වැඩි වෙනවා.

ඒ කියන්නේ ඒ අයිස් දියවෙලා මුහුදට එක් වෙනවා.

ඒ කියන්නේ මුහුදු මට්ටම ඉහල යනවා.

ඒ කියන්නේ පහත් බිම් යට වෙනවා. ඒ කියන්නේ මිනිස්සුන්ට ඉන්න තැන් නැතිවෙනවා මුහුදු බඩ ප්‍රදේශ වල ඉන්න අයට.

කොරල් මැරෙන එක පොඩි දෙයක් වගේ පෙනුනාට පිටිපස්සේ තියෙන කතාව හරි භයානකයි.

Advertisements

සිංහරාජ ලෝක උරුම වනාන්තරය දෙකඩ කරමින් මාර්ග ඉදිකර සිංහරාජය වාණිජකරණය කිරීම


සිංහරාජ ලෝක උරුම වනාන්තරය දෙකඩ කරමින් මාර්ග ඉදිකර සිංහරාජය ” වාණිජකරණය ” කිරීමේ ලෝක බැංකු සහ රාජ්‍ය /ව්‍යාපාරික සැලසුමෙන් සිංහරාජයට සහ පොදුවේ මෙරට ජාතික උරුමයට වන හානිය ගැන අමුතුවෙන් කිව යුතු නොවේ. නොඉඳුල් සිංහරාජයේ පානීය ජල සම්පතේ සිට සිංහරාජයටම ආවේණික වූ ජාන සම්පත් මංකොල්ලයට මේ වාණිජකරණය ඔස්සේ මග විවර කර දෙමින් ඇත.

මීට පෙරත්, 2011 වර්ෂයේදී සූරියකන්දේ සිට ඉලුම්ඹකන්ද දක්වා සිංහරාජ අඩවිය හරහා පාරක් කැපීමට ගියේ සිංහරාජ වනාන්තර ජාලයට එකතු කර ගැනීමට ඇති හඳපාන් ඇල්ල වනාන්තරය සිංහරාජ ජාතික උරුම වනභූමයෙන් (NHWA) වෙන් කරමිනි. එහෙත් පරිසර ක්‍රියාකාරීන්ගේ සහ මහජන විරෝධය නිසා ඒ අපරාධය වැලැක්වීමට එදා හැකි විය. වර්ෂ 2011 සැප්තැම්බර් 15 වන දින එම පාර ඉදිකිරීම රජය විසින් අවලංගු කර දමන ලදි.

මේ වන විට ලෝක බැංකු ආධාර ඇතිව කෙරෙන ESCAMP ව්‍යාපෘතිය යටතේ කුඩව ප්‍රදේශයේ සිංහරාජ පිවිසුම ආශ්‍රිතව මාර්ගය පුළුල් කරමින් පවතින්නේ සංවේදී වනාන්තරයට හානි කරමිනි. වර්ෂ 1972 – 1977 අතර වූ කාලයේ සිංහරාජය තුල හෙක්ටයාර 2025 ක මහා පරිමාණ දැව භෙලීම නිසා මෙම වනාන්තර කොටස දැඩි හායනයකට ( Forest degradation ) ලක්ව ඇති අතර ද්විතියික වනාන්තර වැස්මකින් යුක්ත වේ. ඉහත කී මහා දැව හෙලීම සදහා බුල්ඩෝසර ඇතුළු බර වාහන යොදා ගැනුන අතර රත්නපුර දිස්‌ත්‍රික්‌කයේ කලවාන දෙසින් සිංහරාජය තුලට පාරක් කපන ලදි . පසුව මේ කපා හෙලන සුවිසල් ගස් වල කදන් ප්‍රවාහනයට අලි ඇතුන් සහ විශාල ටිපර් රථ භාවිතා කරනවා. මේ නිසා ප්‍රධාන පාරට අමතරව එම පාර දෙපැත්තෙන්ම කැලය තුලට තවත් මාර්ග ගනනාවක් හැදෙනවා. මේ විනාශකාරී ක්‍රියාවලිය නිසා සිංහරාජයේ අති විශාල ප්‍රදේශයක වනාන්තරයට හානි සිදු වෙනවා. මහත් පරිශ්‍රමයකින් වර්ෂ 1978 දී සිංහරාජය මිනිසා සහ ජෛව ගෝලය රක්ෂිතයක් MAB Reserve බවට පත් කරන අතර Unesco ලෝක උරුමයක් බවට පත් වෙන්නේ 1989 වර්ෂයේදී.

පසු කාලීනව සිංහරාජයේ කුඩව පිවිසුම සහ එතැන සිට වනාන්තරය තුලට ඇති මුලාවැල්ල සහ සිංහගල සංචාරක මග ලෙස අද දක්වා භාවිතයට ගන්නේ එදා එලෙස දැව ව්‍යාපෘතියට යොදාගත් මාර්ගය යි .සැබෑ වශයෙන්ම සිංහරාජය සංරක්ෂණය කරන්නේ නම් කල යුත්තේ මේ හායනයට ලක්ව ඇති වනාන්තර කොටස විද්‍යාත්මකව ප්‍රතිස්ථාපනය ( Forest restoration and rehabilitation ) කිරීම මිස හායනය වී ඇති වනාන්තරයට සහ ජෛව ප්‍රජාවට තවත් හානි කරමින් මාර්ග තැනීම නොවේ

ESCAMP යනු Ecosystem Conservation and Management Project යන්නයි. ප්‍රථමයෙන්ම පැහැදිලි කරන්න අවශ්‍යයි මේ ESCAMP ව්‍යාපෘතියේ යම් සාධනීය පියවර තිබුණත් එවායේ ආවරණයට වැසී යම් පිරිසකගේ පටු අරමුණු සාක්ෂාත් කර ගැනීමට යාමක් සහ සමස්ථයක් ලෙස සිංහරාජය * වාණිජකරණය ට* ලක් කිරීමට කටයුතු කරන බව පෙනී යන්නක් .

මේ ESCAMP හී සාධනීය පියවර සැලකුවොත්; සිංහරාජය තුල පැතිරී ඇති ආක්‍රමණික ශාක (IAS) ඉවත් කිරීම, ඉඩම් ප්‍රතිසංස්කරණ කොමිසම (LRC) විසින් වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව ට පැවරූ වනාන්තර ඉඩම් සිංහරාජයට එකතු කර නැවත මැනුම් කටයුතු කර සිංහරාජයේ මායිම් ගැසීම , මේ මායිම් වලට කිතුල් සහ පුවක් වැනි ගැමියන්ට ප්‍රයොජනවත් දේශීය ශාක සිටුවීම වැනි දේ සලකන්න පුලුවන්. නමුත් ප්‍රශ්නය මෙය නොවේ අර මා ඉහත කී පරිදි වාණිජකරණයට සහ දූෂිත කටයුතුවලට මග පාදා ගැනීමයි .

මේ ව්‍යාපෘතියේ ප්‍රධාන අරමුණක් වන්නේ *සිංහරාජයේ සංචාරක කර්මාන්තයට ඇති විභවය වර්ධනය කිරීමයි. එනම් වනාන්තරය තුලට සංචාරකයන් ගෙන්වා ගැනීම සහ ඔවුනට අවශ්‍ය පහසුකම් සලසා දීමයි. මේ යටතේ සිංහරාජයට පිවිසෙන මාර්ග පමණක් නෙමෙයි සිංහරාජය තුල දැනට ඇති මාර්ග සංවර්ධනය කිරීමටත් ,එමෙන්ම වන මං (jungle Tracks) රුදෙස් සංචාරක මාර්ග ( Eco Trails) බවට පරිවර්තනය කිරීමටත් වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව තීරණය කර තිබෙනවා. මෙතැනදි තමයි ගැටලුව මතු වෙන්නේ. ඒ කෙසේදැයි අපි විමසා බලමු.

මේ වන විට සිංහරාජයට ඇතුළු වන ප්‍රධාන පිවිසුම් තුනක් තිබෙන අතර ඉහත විමසූ කුඩව පිවිසුමට අමතරව මාතර දිස්‌ත්‍රික්‌කයේ පිටදෙනියේ සිට සහ සූරියකන්දේ න් -හිමිදිරි පෙදෙස වෙත පිවිසුම් දෙකක් තිබෙනවා. ඉහත ESCAMP ව්‍යාපෘතිය යටතේ මේ කුඩව සහ පිටදෙනිය පිවිසුම් සහ රථ ගාල් සංවර්ධනය කිරීමට අමතරව කුඩව සහ පිටදෙනිය අතර රුදෙස් සංචාරක මගක් ඉදිකිරීමට සැරසෙනවා. ව්‍යූහිකව මෙය පියවර කිහිපයක් යටතේ ක්‍රියාවට නැගෙන්නක් ලෙස පෙනී යනවා.

මුලින්ම කුඩව සිට මුලාවැල්ල ට ඇති මාර්ගය පුළුල් කර කොන්ක්‍රීට් ගල් අතුරා විදුලි රථ ගමනා ගමනයට සුදුසු පරිදි සැකසීම සහ එතැන් සිට සිංහගල දක්වා ඇති වනගත අඩි පාර සංචාරකයන්ට යා හැකි පරිදි තවත් පලල් කිරීමටත්, දෙවැනි පියවර ලෙස නොයිදුල් ප්‍රාථමික වනාන්තරය (Primary Forest ) මැදින් පිටදෙනියේ සිට සිංහගල වෙත ඇති වන මග (jungle Track) සංචාරක මගක් ලෙස එලි පෙහෙළි කර සංචාරකයන්ට අවශ්‍ය විට කුඩව සිට පිටදෙනියටත් සහ පිටදෙනියේ සිට කුඩවටත් කෙලින්ම යා හැකි පරිදි රුදෙස් සංචාරක මගක් ( Narure Trail ) සෑදීමයි.


2010 වසරේදී හිතවත් මග පෙන්වන්නෙක් (tracker) සමග මම සිංහරාජයේ මෙම කොටස ගවේෂණය කර තිබෙනවා. සිංහගලට අපි ගියේ මග සලකුණු බලමින් කැලේ පාදාගෙන .කොටින්ම අඩි පාර පවා තිබුණේ කැලේ ටික දුරක් යන කම් පමණයි. ඊට පසුව තිබෙන්නේ වන මගක්. වන මගක් කියන්නේ වන සතුන්ගේ සංචරණයෙන් සහ දඩයමකට හෝ කිතුල් මැදීමට කැලෑ වදින ගැමියන්ගෙන් සලකුණුව ඇති තමන්ම සොයාගෙන යා යුතු මගක් .ඒ වගේ වන මගක් එලි පෙහෙළි කර පාරක් හදල නිතර මිනිස්සු යන්න එන්න ගත් විට ඇති වන තත්ත්වය කුමක්ද? එදා ට මේ ස්වභාවික යටි රෝපණය ඉවත් වූ මාර්ගය ඔස්සේ ආක්‍රමණික ශාක සහ සත්ත්ව විශේෂ සිංහරාජයට ඇතුළු වෙන්න පුලුවන්, නිතර යන එනෙන මිනිසුන් නිසා වන සතුන්ගේ ජීවන සහ චර්යා රටා වලට බාධා ඇති වෙනවා. දඩයම් කරුවන් වල්ලපට්ට කපන්නන් හොර මැණික් ගරන්නන් සහ ජාන මංකොල්ල කරුවන්ට පහසුවෙන් පිවිසීමට හැකිවෙනවා. සිංහරාජය තුල ඇති දිය ඇලි දොල පහරවල් සහ ගල් පර්වත සංචාරකයන් විනෝද වෙන්න භාවිතා කිරීමෙන් විශාල දූෂණයකට ලක් වෙනවා. මේ මාර්ග නිසා වනාන්තරයේ ජෛව- භූවිද්‍යාත්මක පසුබිම විකෘති වෙනවා. සතුන්ගේ වාසස්ථාන කැබලිවීම ( habitat fragmentation) නිසාත් නිකේතන බිදවැටීම ( breaking of niches ) නිසාත් සිංහරාජයට ආවේණික සතුන්ට සහ ජෛව විවිධත්වයට (biodiversity ) මහත් හානියක් වන අතර එය නැවත නිවැරදි කල නොහැක. .

සිංහරාජයේ පාරවල් හදන්නේ මිනිසුන්ට හොදින් සිංහරාජය දැක බලා ගන්නට යැයි නියෝජ්‍ය ඇමතිවරයෙකු ප්‍රසිද්ධියේ ප්‍රකාශ කරනු දුටුවෙමු. පාරිසරික සංරක්ෂණය ගැන ඔහුගේ ඇති නොදැනුවත්කම ගැන රට වැසියන් කණගාටු විය යුතුය.

දෙස් විදෙස් සංචාරකයින්ට දැක බලා විනෝද වෙන්නට සිංහරාජය “විනෝද උයනක් ” නොවේ ලෝක උරුම සංරක්ෂිත වනාන්තරයකි! !..

සංචාරක කර්මාන්තය ට ප්‍රයෝජනට ගැනීමට ශ්‍රී ලංකාවේ දැනට ඉතිරිව ඇති එකම නොයිදුල් නිවර්තන තෙත් වනාන්තරය වන සිංහරාජය බිලී දීමට ලෝක බැංකුව ,රජය ,නිලධාරී තන්ත්‍රය සහ රුදෙස් සංචාරක ව්‍යාපාරිකයන් කටයුතු කරන්නේ කුමණ සදාචාරාත්මක අයිතියක් මතද? මතු පරපුරේ පාරිසරික උරුමය මංකොල්ල කෑම සාධාරණීකරණය කල හැකිද..?

– කීර්ති හේවාගොඩ 17 /01/2019

Kasun MunasingheRavindra Kariyawasam
( ඡායාරූප ලබා දුන් කසුන් මුණසිංහ මහතාට විශේෂයෙන් ස්තුතිවන්ත වෙමි )

නිකසළ ලංකා – ජාතික කසළ පිරිසිදු කිරීමේ දිනය ගැන


මම පහුගිය අවුරුද්දට 6 වෙනි වතාවටත් දෙසැම්බර් 15 අවාරේ සිරීපාදේ ගිහින් කසළ පිරිසිදු කිරීම කරලා ආවට පස්සේ කල්පනා කලා එක දවසකදි මෙහෙම පොඩියට සුද්ද කලා කියලා කුණු අස් කරන 50-60 ත් එක්ක බුකියේ 1000ක් විතර දැනුවත් උනාට කිසිම තේරුමක් නෑ මොකද මුළු රටක ජනතාවක් එක්ක බැලුවාම 1000ක් දැනුවත් උනා කියන එක රටේ කසළ ප්‍රශ්ණයට දැනෙන්නේ වත් නෑ.

අපි අවුරුද්දක් ඇතුලත සිරිපාදෙන් විතරක් ටොන් 3ක් කසළ සුද්ද කලා. වෙරළ පිරිසිදු කිරිම් 14 කින් ටොන් 15ක් කසළ පිරිසිදු කලා. ඒ වැඩ වලට 1000ක් විතර සම්බන්ධ උනා. බුකියෙන් තවත් 10000ක් විතර දැනුවත් වෙන්න ඇති.

ඒත් 10000ක් දැනුවත් කරනවට වඩා අපිට ලංකාවේ කසළ ප්‍රශ්ණය ගැන රටම එකපාර දැනුවත් කරන විදිහක් නැද්ද කියලා කල්පනා කරද්දි තමයි කල්පනා උනේ රටේම මිනිස්සු එකතු වෙන දවසක කසළ පිරිසිදු කිරීමක් කරන්න පුළුවන් නම් මුළු ලංකාව පුරාම දාස් ගානක මිනිස්සු පිරිසක් මේ වැඩේට සම්බන්ධ වෙද්දි තවත් ලක්ෂ ගාණක් මේ වැඩේ දිහා බලලා හැදෙයි දැනුවත් වීම හරහා කියලා.

එහෙනම් කවද්ද හොදම දවස කියලා හිතද්දි තමයි මතක් උනේ නිදහස් දවස රටේ හැමෝම එකතුවෙන දවසක් වගේම රටටම නිවාඩු දවසක් නිසා රටේ මිනිස්සුන්ගේ ජාතික හැගීම රටම සුද්ද කරන හොද වැඩකට යොමු කරන්න මේක හොදම අවස්ථාව කියලා.

පස්සේ මම මේ අදහස දෙසැම්බර් 15 සිරිපාදේ වැඩේ එක්ක සම්බන්ධ උන පැතුම් අයියාට (Pathum Kerner) කිව්වේ. එයා එක පයින්ම කැමති උනා. එයා තමයි කිව්වේ රුවන් අයියාගෙන් (Pathiranage Ruwan) අහලා බලමු එයත් මේ වැඩේට කැමතිද කියලා. රුවන් අයියා කිව්වේ එකම දෙයයි “මල්ලි රට වෙනස් කරන වැඩක් මේක අපි කරමු”

එදායින් පටන් ගත්ත වැඩේට අපි පොඩි නීති ටිකක් දාගත්තා
1. කිසිම දේශපාලන පක්ෂයක් සම්බන්ධ නොකරගන්න
2. කිසිම මාධ්‍ය ආයතනයක අනුග්‍රහකත්වයක් නොගන්න
3. අපි මූලික වෙච්ච ආයතන වෙන වෙනම නම් වලින් නැතුව ” නිකසල ලංකා – Garbage Free Lanka” කියන නමින් මේ වැඩේ කරන්න
4. අපිට සහය වෙන ඕනිම ආයතනයකට එයාලගේ නම මුල් කොට අපේ නම “නිකසල ලංකා” එයාලට කැමතිනම් විතරක් දාගන්න දෙන්න

දෙසැම්බර් 17 අපි අපේ නිකසළ ලංකා පේජ් එක හදලා පටන් ගත්ත වැඩේට තාම ලයික් 350ක් වත් නෑ. අපි ලයික් බලාගෙන ඒක හැදුවෙත් නෑ. නමුත් පෙබරවාරි 4 වෙද්දු අපිට රටේ තැන් 670ක් එකතු කරගන්න අපේ යාලුවෝ උදව් කලා. ජනවාරි 29 ඉදලා පෙබරවාරි 10 වෙනකන් රට පුරාම අපේ වැඩේ යනවා.

අපිට උදව්වට රාජ්‍ය ආයතන , පලාත් පාලන ආයතන වගේම පුද්ගලික ආයතන සහය දුන්නා. හැබැයි අපි ඔවුන්ට කිව්වේ අපිට මුදල්වත් වෙන කිසිම දෙයක් එපා. ඔයාලා කසළ පිරිසිදු කරන දවසට ස්වෙච්චාවෙන් එන පිරිසට කසළ එකතු කරන්න පහසු වෙන්න බෑග් එකක්, අත් ආවරණයක් මූලිකව දෙන්න. ඊටත් වඩා උපකාරයක් කරන්න පුළුවන් නම් ඒ අයට බොන්න වතුර ටිකක් කෑම ටිකක් දෙන්න කියලා විතරයි.

අපි ජනවාරි මුල ඉදලා රටේ අස්සක් මුල්ලක් නෑර අපිට සහය දෙන්න ඉදිරිපත් උන කණ්ඩායම් එක්ක අදාල පලාත් පාලන ආයතන සහ කසළ ප්‍රතිචක්‍රීකරණය කරන ආයතනවලට ලියුම් ලියලා එයාලගේ උපරීම සහය ගන්න කටයුතු කලා.

අපි කරන වැඩේ ගැන දැනගෙන රූපවාහිනි, ගුවන් විදුලි, පත්තර, සමාජ ජාල පිටු අපිට කතා කරලා අපේ “ජාතික කසළ පිරිසිදු කිරීමේ දිනය” ගැන රටටම කිව්වා. ඇත්තටම කිව්වොත් එයාලා අපි හොයාගෙන ආව අපිට සහය දෙන්න.

අපිට ලොකුම හයියක් උන හෙලකුරු (Helakuru) ඇප් එක ගැනත් කතා නොකරම බෑ. මොකද ඒක භාෂා (Bhasha)ලංකා සමාගමට අයිති එයාලගේ වානිජ මෘදුකාංගයක්. ඒකේ මොඩියුල් එකක් අපිටම වෙන් කරල දෙන්න තරම් ධනික අයියා (Dhanika Perera) නිහතමානි උනා. සනෝජ් (Sanoj Siriwardana) එයාගේ ටීම් එකත් එක්ක මුලු බරම කරට අරන් අපේ වැඩේට ඕනි විදිහට ඇප් එක හැදුවා. අන්න එහෙමයි ලංකාවේ මුල් වරට අපේම ඇප් එකකින් රටටම හෙලකුරු ඇප් එක භාවිතා කරන අයට තමන්ගේ ලගම තියන කසළ පිරිසිදු කිරීමේ ස්ථානය ගැන දැනුවත් කලේ. ඊට අමතරව ඔවුන් අපිට අපේ ” National Garbage Clean Up Day – ජාතික කසල පිරිසිදු කිරීමේ දිනය ” ලෝගෝ එකත් හදලා දුන්නා බෑනර් එකත් හදලා දුන්නා.

අපේ වැඩේ ගැන කිව්වාම රටේ ප්‍රසිද්ධ නළුවන්, ගායකයින්, ක්‍රීඩකයින් එයාලගේ සහය අපිට දෙන්න ඉදිරිපත් උනා. එයාලා අපි වෙනුවන් රටට කතා කලා. ඒ දිරිගැන්වීම් සියල්ල හමුවේ මහ පවුරක් වගේ අපේ රටේ පරිසර හිතකාමී මිනිස්සු එකට එකතු උනා.

අපි දැක්කා ගාල්ලේ කොහොමද නගරය සුද්දකලේ කියලා. අපි හිතුවා නුවර වැඩෙත් එහෙමම උනොත් අපිට මේ රටම එකතු කරන වැඩේ ලේසියෙන්ම කරන්න පුලුවන් කියලා. ගාල්ලෙයි නුවරයි ඒ පිරිසිදු කිරීම් දෙක කරන්න දායක වෙන්න අපිට බැරි උනාට ඒ වැඩේ සංවිධානය කරපු ආයතන වලට ගොඩාක් ස්තූති වෙන්න ඕනි එහෙම දෙයක් කරලා රටේ මිනිස්සුන්ගේ ඇස් පෑදුවාට. අපි ඒ දේ කියන්නේ අපේ හදවතින්ම.

පෙබරවාරි 4 වෙද්දි රට පුරාම අපි සංවිධානය කරපු 670 වට අමතරව තවත් 100ක් විතර වැඩසටහන් විවිධ ආයතන එකතුවෙලා සංවිධාන කරලා තිබ්බා. අපි හැමෝම එකතු උනේ එකම අරමුණකට කියලා නිහතමානි සතුටක් දැනුනා අපිට.

හොදම දේ තමයි දෙසැම්බර් 17 ඉදලා පෙබරවාරි 4 වෙනකන් පැතුම් අයියත් මමත් රුවන් අයියත් එකට මුණ ගැහෙන්න ලැබුනේ නෑ. අපි තුන්දෙනා මුල්ම වතාවට හම්බ උනේ පෙබරවාරි 4 හවස ගෝල්ෆේස් එකේ කසළ පිරිසිදු කිරීමත් ඉවර වෙලා. අපි තුන්දෙනා එකිනෙකා වැලදගෙන සුබ පතාගත්තා රටවල් දෙකක ඉදලා මූනට මුන නොගැහි රටක් ලස්සන කරන්න වෙච්ච මහන්සියේ ප්‍රතිඵල දැකලා.

දැන් පෙබරවාරි 4 රටම සුද්ද කරපු “ජාතික කසළ පිරිසිදු කිරීමේ දිනය” කියන ළමයාගේ උප්පැන්නේට නම දෙන්න පියවරු ගොඩයි.

කමක් නෑ. ඒ එයාලගේ ආසාව. ඒත් ඒ ආසාව විතරක් ඉෂ්ඨ කරගන්නේ නැතුව දැන් මගේ ෆේස් බුක් ප්‍රොෆයිල් එක රිපෝට් කරන එකත් එයාලා කරන්න පටන් අරන්.

ෆේස් බුක් එක නැති උනාට මගෙන් රටට වෙන්න ඕනි සේවය කරන්න මට තව ඕනි තරම් විධි තියනවා. ඒ නිසා ලාබ සතුටක් අරගන්න පුළුවන් නම් මාව බුකියන් අයින් කරලා දාලා ඒ අයට ඒ සතුට ගන්න මම දෙනවා.

හැබැයි මම ආය එන්නේ තවත් ලංකාව හොල්ලන වැඩකින්. ලංකාවට මාව එපානම් මම වෙන දුප්පත් රටකට ගිහින් ඒ රට හරි හදනවා.

මට ගුරුහරුකම් දීපු මට වැටෙන්න නොදී අල්ලන් හිටපු පැතුම් අයියාටත් රුවන් අයියාටත් බොහෝම ස්තූතියි.

රෝහණ කේ අමරකෝන්
නිකසල ලංකා – Garbage Free Lanka

Garbage Free Lanka සමග ජාතික කසල පිරිසිදු කිරීමේ දිනය


ලංකාවේ පරිසර සංවිධාන කීපයක් මේ වන විට රට පුරා පිරිසිදු කිරීමේ ව්‍යාපෘති ගණනාවක් ක්‍රියාත්මක කරමින් පවතිනවා. පසු ගිය ක්‍රිකට් සංචාරයක මහනුවර පැවති තරඟයකින් අනතුරුව නරඹන්නන් විසින් මුළු ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගණයම පිරිසිදු කරන්න පෙළඹුනා. මීට ආදර්ශයක් වූයේ පසුගිය වසරේරුසියාවේ පැවති ලෝක කුසලාන පාපන්දු තරඟාවලිය යි. එහිදී මුළු ලෝකයටම පේන්න විශාල ආදර්ශයක් සපයීමට ජපාන පාපන්දු ලෝලීන් සමත් වුනා. ඒ සෑම තරඟයකින් අනතුරුවම තරඟයේ ප්‍රථිපලය කුමක් වූවත් ඒ ඒ ක්‍රීඩාංගණ පිරිසිදු කිරීම මගීන්.

මෙම ක්‍රියාවලිය ලොව පුරා අගය කිරීමට ලක් වූවා පමණක් නෙවෙයි, ඇතැම් රට වල තරුණ තරුණයින් මෙය සිය රටවල ක්‍රියාත්මක කරන්නත් පෙළඹුනා. ශ්‍රී ලාංකීය පරිසර හිතකාමී තරුණ කොටස් මෙය උතුම් ආදර්ශයක් කරමින් මහනුවර පල්ලෙවෙල ක්‍රීඩාංගණය ද තරඟ දෙකකටම පසුව පිරිසිදු කර රටට , පොදු මහ ජනතාවට වැදගත් පණිවිඩයක් ලබා දුන්නා.

මෙම ක්‍රීඩාංගණය සුද්ද කිරීමේ ක්‍රියාවලිය අනතුරුව කොළඹ ප්‍රේමදාස ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගණයේදී ද දක්නට ලැබුනෙ අප කාටත් වඩා ලොකු බලාපොරොත්තුවකට පාර කපමින්. එනම්, පිරිසිදු සුන්දර රටක් හදන්නට අපේ අලුත් පරම්පරාව ඉලක්ක කල හැකි බවයි. ඔවුනට නිසි නායකත්වය හා මෙහෙය වීම ලබා දීමට හැකි නම්, ක්‍රමවත් දැනුවත් කිරීම් ඔස්සේ ඔවුනගෙ සහභාගිත්වය ලබා ගෙන කසල බැහැර කිරීමේ හා කළමනාකරණය කිරීමේ ක්‍රමවේදයන් මෙන්ම කුණු සම්බන්ධ මහජන විනය ජනතාගේ සිහියට ඇතුලු කල හැකි බව අපට පසක් වුනා.

නාගරීකරණය වන සමාජ වටා පිටාවක් තුල කසල කළමනාකරණය කරගැනීම උදෙසා ප්‍රමාණවත් යාන්ත්‍රණයක් නොමැති වීම නිසාම මීතොටමුල්ලේ කුණු කන්ද නාය යෑම, රට පුරා මනරම් වූ වෙරළ තීරයන් වෙතට කුණු ගොඩ ගැසීම, සිරීපාදේ වැනී සංවේදී පරිසර කලාපයන් වෙත අක්‍රමවත් ව කුණු බැහැර කිරීම, වටිනා ජෛව විවිධත්ව කලාප තුලට කුණු බැහැර කිරීම ආදී පරිසර ගැටලු මෑතකදී උත්ගත වෙලා. ජනගහනයෙ වර්ධනයත්, නූතන පරිභෝජනයේ වෙනස් කමුත් නිසා මිනිසා විසින් නිපදවන කුණු ප්‍රමාණය දිනෙන් දින වැඩි වෙමින් පවතිනවා.

එහෙත් එය කළමනාකරණය කරගැනීම සඳහා ප්‍රමාණවත් රාජ්‍ය මැදිහත්වීමක් දක්නට නොහැකි කම නිසා ම ගැටලුව සංකීර්ණ වෙලා.

ඉතිං , මෙ ගැටලු වලට පිළියම් හොයන්න සමාජයේ විවිධ කණ්ඩායම් මේ වන විට ඉදිරිපත් වෙලා. ඉන් එක් කණ්ඩායමක් තමයි Green Map Sri Lanka සංවිධානය. ඔවුන් රට පුරා මේ වන විට පිරිසිදු කිරීමේ ව්‍යාපෘතීන් ගණනාවක් සංවිධානය කරලා. ඒ වගේම සුරකිමු දුම්රිය සංවිධානය මේ වන විට ලංකාව පුරා දුම්රිය ස්ථාන ගණනාවක් සුද්ද පවිත්‍ර කරලා . Green Spine වනා වගා ව්‍යාපෘතියත් රට පුරස් ගස් හිටවන ව්‍යාපෘති රැසක් කරන ගමන් කුණු ප්‍රශ්නය විසඳන්නත් ඉදිරිපත් වෙලා . ඔවුන් එකතුවෙලා පසු ගිය දා සිරීපාදේ මාර්ගය නල්ලතන්නිය සිට ඉහලටම සුද්ද කර කුණු ටොන් භාගයක් පමණ කර මතින් බිමට ගෙනාවා.

මේ සුදානම් වෙන්නෙ ඔවුන්ගේ අලුත්ම ජාතික මට්ටමේ වැඩපිළිවෙළක් ගැන හඳුන්වා දෙන්න ඒ තමයි ” Garbage Free Lanka – නිකසල ලංකා ජාතික සංග්‍රාමය ” . මේක සිද්ද වෙන්නෙ පෙබරවාරි 04 ජාතික නිදහස් දිනය දවසේ උදේ 8 සිට හවස 2 දක්වා . ඔවුන් ස්වේච්ඡා සංවිධාන එකතු කරගෙන මුළු රටම ආවරණය වන පරිදි පිරිසිදු කිරීමක් කරන්නයි හදන්නේ.
ඔබේ නගරයේ, ගමේ, පන්සලේ , පල්ලියේ, කෝව්ලේ, ඉස්කෝලේ , විශ්වවිද්‍යාලයේ , ටියුෂන් පංතියේ, කට්ටිය එකතු වෙලා තමන් කැමති තැනක් සුද්ද කරන්න සංවිධානය කරගන්න පෙබරවාරි 04 වෙනිදට . එදාට එම කර්තව්‍යය සම්බන්ධීකරණය කරන්න ඔවුන් සූදානම් වෙලා ඉන්නවා.

ඉතිං , ජාතික දිනයනිකං තවත් එක නිවාඩු දවසක් පමණක් කර නොගෙන රට වෙනුවෙන් කැපකරන්න කැමති ඕනෑම කෙනෙකුට පුලුවන් මෙවන් වැඩසටහනක් සමග එකතු වෙලා මේ දීපව්‍යාප්ත සංග්‍රාමය සමග එකතු වෙන්න . මව් රටට උපහාර කරන්න ඇයව පිරිසිදු කරලා ලස්සන කරනවා තරම් දෙයක් තවත් කොයින්ද.
එකතු කරන කුණු ප්‍රාදේශීය සභාව හරහා ඉවත් කිරීමට සූදානම් කරගන්න . කුණු ප්‍රතිචක්‍රිකරණය කරන සමාගම් කීපයක විස්තර දිනය ලංවෙන කොට දන්වන්න ඔවුන් සූදානම් .

මෙම නිකසල ලංකා ජාතික සංග්‍රාමය මෙහෙයවන අයට අමතලා ඔබටත් පුලුවන් සෙසු ශ්‍රී ලාංකීය ජාතිය සමග පෙබරවාරි 04 වෙනිදට අත් වැල් බැඳගන්න.

අමතන්න
Green Map Sri Lanka -රෝහණ අමරකෝන් 773777443
සුරකිමු දුම්රිය – රුවන් පතිරණගේ 765436858
Green Spine Reforestation Program -පැතුම් කර්නර් 0778077760

අපි සිත්ගත් පරිසරය හා සම්පත් ඵලදායී පරිහරණය වෙනුවෙන් නිර්මාණාත්මකව සිදුකළ දින දර්ශනයක පින්තූර කිහිපයක්


අපි සිත්ගත් පරිසරය හා සම්පත් ඵලදායී පරිහරණය වෙනුවෙන් නිර්මාණාත්මකව සිදුකළ දින දර්ශනයක පින්තූර කිහිපයක්
නිර්මාණාත්මක කාර්යය වෙනුවෙන් සම්පත් බංකුවටත් නිර්මාණකරැටත් සියලු දෑහිතකාමීන්ගේ ගෞරවය.

හිටවමු ගස් රැල්ලට හිටවමු හරි විදිහ දැනගෙන


පොඩි අදහසක් මම මේ කියන්නේ. තරහා වෙන්න එපා කවුරුත් මාත් එක්ක.

අපි පැල හිටවන ප්‍රොජෙක්ට් ගොඩක් දැකලා තියනවා. කොස ගස් 200ක් , කුබුක් ගස් 200ක් කියලා එකම ජාතියේ ගස් හිටවනවා එක තැනක් තෝරගෙන.

නමුත් කවුරුත් නොහිතන දෙයක් තමයි අපි පරිසරය ගැන හිතලා කරන යහපත් වැඩෙන් පරිසරයේ සමතුලිතතාවයට ලොකු බලපෑමක් වෙනවා කියලා.

එකම ජාතියේ ගස් හිටවන්න එපා. එහෙම කලොත් ඒ පරිසරයේ විවිධත්වයක් නෑ ඒ නිසා ඒ පරිසරය තුලට හැඩ ගැහුනු සතුන් විතරක් ඉතිරි වෙලා අනිත් සතුන් වෙන තැන් වලටයනවා.

ඒක පාරිසරික ගැටලුවක් වෙනවා වගේම මිනිස් වාසයට ඒ සත්තු එන්න පටන් ගත්තොත් ඒක සමාජීයය ගැටලුවක් වෙනවා. ඒ නිසා අපි කරන එක හොද වැඩකින් තව නරක කීපයක් වෙනවාට වඩා අපි ඒ දේ වෙනස් විදියට හරි විදිහට කරන්න උත්සාහ කරමු.

පුළුවන් තරම් අපි පැල හිටවන්න තෝරගෙන තියන ප්‍රදේශයට සහ ඒ පරිසර පද්ධතියට ගැලපෙන ශාක වර්ග කිහිපයක මිශ්‍රණයක් තෝරගෙන ඒ ප්‍රදේශයේ හිටවන්න උත්සාහ කරන්න.

රෝහණ කේ අමරකෝන්
I Am Carbon Negative Team

#IACN #IAmCarbonNegative #Thurusewana